برهم‌كنش فاصله نشاء و ميزان كود نيتروژن بر برخي صفات زراعي و عملكرد دانه چهار ژنوتيپ‌ اميدبخش برنج

اين پژوهش با هدف دستيابي به مناسب‌ترين فاصله نشاء و ميزان كود نيتروژنه در واحد سطح بر روي چهار لاين‌ اميدبخش برنج در استان كهگيلويه و بويراحمد شهرستان چرام در سال‌هاي زراعي 1395 و 1396 اجرا گرديد. فاكتور فاصله نشاء در سه سطح 15×15، 20×20 و 25×25 سانتي‌متر، و ميزان نيتروژن در سه سطح 50، 100 و 150 كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار به ‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در نظر گرفته شد. صفات مورد بررسي شامل تعداد روز تا گلدهي، تعداد روز تا رسيدن، ارتفاع بوته، شاخص برداشت، اجزاي عملكرد و عملكرد دانه بود. نتايج نشان داد كه از نظر عملكرد دانه بين ژنوتيپ‌ها تفاوت معني‌داري در سطح احتمال يك درصد وجود دارد. اﺛﺮ ﻓﻮاﺻﻞ ﮐﺎﺷﺖ، سطوح كود ﻧﯿﺘﺮوژنه و همچنين اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻓﻮاﺻﻞ نشاء و سطوح كود ﻧﯿﺘﺮوژنه ﺑﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد داﻧﻪ از ﻧﻈﺮ آﻣﺎري در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل 5% معني‌دار شد. اثر ژنوتيپ‌ها و فواصل نشاء بر روي ارتفاع بوته، تعداد روز تا گلدهي و تعداد روز تا رسيدن معني‌دار نبود؛ در حالي كه اثر كود نيتروژنه بر ساير صفات در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل 5% معني‌دار شد. افزايش كود نيتروژنه، و كاهش فاصله نشاء، عملكرد دانه را به‌طور معني‌داري كاهش داد. تعداد دانه در مترمربع و تعداد پنجه بارور، اجزاي موثر بر تفاوت عملكرد دانه بودند. نتايج نشان داد عملكرد دانه ژنوتيپ‌ها در فاصله نشاء دوم تفاوت معني‌داري با ساير فواصل نشاء داشت. بيش‌ترين عملكرد دانه از تيمار ژنوتيپ 3 در فاصله نشاء دوم (20×20 سانتي‌متر) و سطح دوم مصرف كود نيتروژنه (100 كيلوگرم در هكتار) به‌ميزان 9.503 تن در هكتار به‌دست آمد؛ لذا مي‌توان اين تيمار را با در نظر گرفتن ملاحظات اقتصادي و زيست محيطي به كار برد.