اثر تركيب اسيدهاي آمينه مختلف بر ويژگي‌هاي كمي و كيفي گياه دارويي سير (Allium Sativum L.)

به منظور بررسي واكنش سير به محلول‌پاشي تركيبات مختلف اسيدهاي آمينه در سال زراعي 98-1397 در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه تربيت مدرس پژوهشي در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار اجرا گرديد. تيمارهاي مورد بررسي شامل: 1) آرژنين+ اسيدآسپارتيك، 2) آرژنين+والين، 3) آرژنين+تيروزين، 4) آرژنين+لوسين، 5) اسيدآسپارتيك+والين، 6) اسيدآسپارتيك+تيروزين، 7) اسيدآسپارتيك+لوسين، 8) والين+تيروزين، 9) والين+لوسين، 10) تيروزين+لوسين، 11) اسيد آمينه تجاري، 12) آب مقطر و 13) شاهد (بدون استفاده از هيچ تركيبي) بود. نتايج نشان داد كه كاربرد تركيبات مختلف اسيدهاي آمينه سبب افزايش عملكرد در سير شد به طوري كه محلول‌پاشي اسيدآسپارتيك و لوسين (با توليد 13.054 تن در هكتار وزن تر سوخ و 12.267 تن در هكتار وزن تر سيرچه) بيش‌ترين وزن تر سوخ و سيرچه را داشت كه با تيمارهاي اسيدآسپارتيك و تيروزين (با توليد 12.2 تن در هكتار سوخ و 9.683 تن در هكتار سيرچه)، آرژنين و لوسين (با توليد 12.129 تن در هكتار سوخ و 9.425 تن در هكتار سيرچه) و  اسيدآسپارتيك و والين (با توليد 11.425 تن در هكتار سوخ و 9.256 تن در هكتار سيرچه) اختلاف معناداري نداشت. همچنين بيش‌ترين سرعت فتوسنتز از محلول‌پاشي اسيدآسپارتيك و لوسين با 10.58 ميكرو مول CO2 در مترمربع بر ثانيه به‌دست آمد. بيش‌ترين ميزان كلروفيل a، b و كل از كاربرد تركيب اسيدآسپارتيك با لوسين به‌دست آمد در حالي كه كم‌ترين ميزان كارتنوئيد در كاربرد  اسيدآسپارتيك با لوسين (2.43 ميلي‌گرم در گرم وزن تر) و آرژنين با لوسين (3.10 ميلي‌گرم در گرم وزن تر برگ) مشاهده شد. بالاترين فعاليت آنزيم كاتالاز از كاربرد آرژنين با اسيدآسپارتيك (U mgFW-1 9064) مشاهده شد در حالي كه فعاليت آنزيم پراكسيداز در تيمارهاي اسيدآسپارتيك و والين (U mgFW-1 517)، آرژنين و تيروزين (U mgFW-1 511) و آرژنين و لوسين(U mgFW-1 496)  بيش‌تر از ساير تيمارها بود. به طور كلي، با توجه به نتايج اين پژوهش به نظر مي‌رسد محلول‌پاشي اسيدهاي آمينه با افزايش راندمان انرژي در گياه (ذخيره انرژي گياه در راستاي توليد اسيدهاي آمينه) و همچنين افزايش سرعت فتوسنتز و در نتيجه كمك به گياه سبب افزايش عملكرد مي‌شود. در بين بررسي تركيبات مختلف اسيدهاي آمينه، تركيب اسيدآسپارتيك و لوسين بيش‎تر از ساير تركيبات عملكرد سوخ سير (به عنوان عملكرد اقتصادي سير) را افزايش داد و به عنوان تيمار برتر در اين پژوهش معرفي مي‌شود.