شناسايي ژنوتيپ هاي جو مناسب كشت در جنوب استان فارس با استفاده از شاخص هاي MGIDI و FAI-BLUP

جو (Hordeum vulgare L) به عنوان يكي از سازگارترين محصولات زراعي در بسياري از مناطق مختلف جهان شناخته شده است. شناسايي ژنوتيپ هايي كه عملكرد بالا را در بسياري از صفات تركيب مي كنند يك كار چالش برانگيز بوده است. بنابراين، هدف از اين مطالعه انتخاب ژنوتيپ‌ هاي برتر جو بر اساس عملكرد دانه و تعدادي از صفات مورفوفنولوژيكي با استفاده از شاخص‌هاي MGIDI و FAI-BLUP بود. به منظور ارزيابي هفده لاين اميدبخش جو به همراه چهار ژنوتيپ شاهد، آزمايشي دوساله (1402-1400) در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي و در سه تكرار در ايستگاه تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي داراب انجام شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه بين ژنوتيپ هاي مورد بررسي تفاوت معني داري براي صفات مورد بررسي (به جزء طول ريشك و طول خوشه) وجود دارد. برمبناي شاخص فاصله ژنوتيپ-ايدئوتيپ چند صفتي (MGIDI) ژنوتيپ هاي G1 (اكسين)، G7، G3 و G14 با كمترين مقدار اين شاخص و براساس شاخص طراحي ايدئوتيپ از طريق پيش بيني نااريب بهترين خط (FAI-BLUP)  ژنوتيپ هاي G20، G8، G2 (گلچين) و G1 (اكسين) با بيشترين مقدار جزء ژنوتيپ هاي برتر بودند. در نمودار ون پلات ژنوتيپ هاي G1 و G7 جزء ژنوتيپ هاي انتخابي مشترك بين شاخص هاي MGIDI و FAI-BLUP بودند. شاخص MGIDI با تعداد روز تا گل دهي همبستگي مثبت و معني داري (**58/0) نشان داد، در حالي كه همبستگي منفي و معني داري با طول دوره پر شدن دانه (*51/0-) و عملكرد دانه (**74/0-) داشت. شاخص FAI-BLUP همبستگي مثبت و معني داري با صفات طول سنبله (*50/0) و وزن سنبله (*45/0) و همبستگي منفي و معني داري با تعداد روز تا گل دهي (*47/0) نشان داد. نتايج تجزيه به مولفه هاي اصلي نشان داد كه ژنوتيپ هاي انتخابي براساس هر دو شاخص MGIDI و FAI-BLUP در ناحيه 1 و 2 نمودار PCA قرار دارند. در مجموع، ژنوتيپ G7 با بيشترين عملكرد دانه نسبت به همه ژنوتيپ هاي شاهد و برتر از نظر شاخص هاي MGIDI و FAI-BLUP به عنوان ژنوتيپ مناسب، جهت بررسي هاي تكميلي قبل از معرفي به عنوان رقم جديد در شهرستان هاي جنوبي استان فارس پيشنهاد مي شود.