اثر نانوكامپوزيت پرولين پوشش‌دار شده با كيتوزان و تنش شوري ملايم بر ريزغده‌زايي درون شيشه اي سيب زميني رقم آگريا

در سال هاي اخير، كاربرد‌ نانوذرات به طور موفقيت‌آميزي در كشت بافت گياهي استفاده شده است كه كاربرد اين مواد تاثير شگرفي در حذف آلودگي‌هاي ميكروبي ريز نمونه‌ها  دارد. همچنين اين مواد نقش مثبتي در  القاي پينه‌زايي، اندام‌زايي، جنين‌زايي سوماتيكي،  ايجاد تنوع سوماكلونال و تهييج متابوليت‌هاي ثانويه داشته است. با توجه به نقش مثبت تركيبات نانو و نانوكامپوزيت در علوم مختلف، اين آزمايش با هدف تاثير مواد نانو در مطالعات كشت بافت و ريزغده‌زايي سيب‌زميني انجام گرفت.كامپوزيت‌ها موادي هستند كه از 2 جزء يا بيشتر تشكيل شده‌‍‌اند كه خواص برتري را نسبت به مواد پايه تشكيل دهنده آن دارا هستند. استفاده از روش كشت بافت براي توليد ميكروتيوبر و ميني‌تيوبر براي ايجاد گياهان يكنواخت و عاري از بيماري سيب‌زميني در سال‌هاي اخير مورد توجه قرار گرفته است و افزايش ميزان توليد ميكرو و ميني‌تيوبر در  اولويت‌ قرار گرفته است كه در سال‌هاي اخير با استفاده از علم نانو و كاربرد مواد نانوكامپوزيت تاثير مثبتي در زمينه كشت بافت سيب‌زميني انجام پذيرفته است. اين آزمايش در سال 1400 بمدت 4 ماه اجرا گرديد. بدين منظور محيط كشت MS داراي 80 گرم ساكارز حاوي پرولين در دو غلظت 20 و 40 ميلي‌گرم در ليتر، كيتوزان در غلظت 240 ميلي‌گرم در ليتر، پرولين 20 ميلي‌گرم و كيتوزان 240 ميلي‌گرم در ليتر، پرولين 40 ميلي‌گرم و كيتوزان 240 ميلي‌گرم در ليتر، نانوكامپوزيت پرولين-كيتوزان 120 ميلي‌گرم در ليتر، نانوكامپوزيت پرولين-كيتوزان 240 ميلي‌گرم در ليتر و تيمار شاهد به عنوان فاكتور اول آزمايش با 8 سطح، همچنين فاكتور دوم آزمايش  در دو سطح با (50 ميلي‌مولار كلريد سديم) و بدون تنش شوري كشت شد. نتايج مقايسه ميانگين عملكرد ريزغده نشان داد كه بيشترين عملكرد ريزغده مربوط به تيمار 240 ميلي‌گرم كيتوزان  همراه با 20 ميلي‌گرم در ليتر پرولين همراه با شوري ملايم با ميانگين وزن 210 ميلي‌گرم بدست آمده است. علاوه بر اين، غلظت 20 ميلي‌گرم در ليتر پرولين به تنهايي در شوري ملايم جهت تحريك‌كنندگي ريزغده كافي نبود ولي غلظت 40 ميلي‌گرم در ليتر پرولين در شوري ملايم نتيجه رضايت بخشي داده است. با توجه به تحقيقات متعددي كه در زمينه ريز‌غده‌زايي سيب‌زميني انجام شده است و بررسي داده‌هاي مرتبط با عملكرد مشاهده مي‌شود كه نتايج داده‌هاي نانوكامپوزيت در مقايسه با ساير مواد مورد كاربرد در زمينه كشت بافت سيب‌زميني مثبت ارزيابي شد. با توجه به نتايج حاصل از اين پژوهش مي‌توان پيشنهاد نمود كه استفاده از تركيبات كيتوزان به همراه پرولين و استفاده از مواد نانوكامپوزيت پرولين پوشش‌دار شده با كيتوزان همراه با شوري ملايم مي‌تواند براي توليد ريزغده مناسب در شرايط درون شيشه‌اي سيب‌زميني مورد استفاده قرار گيرد.