اثر محلول پاشي عصاره جلبك دريايي و برخي عناصر غذايي بر گلدهي و محتواي آپوكارتنوئيدهاي كلاله زعفران

با توجه به اهميت و نقش عناصر غذايي و عصاره جلبك دريايي در بهبود عملكرد زعفران و با هدف افزايش عملكرد كلاله زعفران با استفاده از كاربرد عناصر كم مصرف و پرمصرفي نظير كلسيم، منيزيم، آهن و منگنز، آزمايشي جهت بررسي اثر محلول پاشي جلبك دريايي و برخي عناصر غذايي بر صفات كمي و كيفي زعفران (Crocus sativus L.) انجام شد. اين تحقيق به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك كامل تصادفي با چهار تكرار در شهرستان نيشابور در سال 1401-1400 اجرا شد. فاكتور اول عصاره جلبك دريايي (صفر و دو ليتر در هكتار) و فاكتور دوم محلول پاشي عناصر غذايي شامل عدم محلول پاشي به عنوان تيمار شاهد، دفندر عناصر آهن با غلظت 1.5 (حاوي آهن، نيتروژن و اسيد آمينه)، روي با غلظت 1، بُر با غلظت 1.5 (حاوي بُر و اسيد آمينه)، منگنز با غلظت 2 (حاوي منگنز، روي و گوگرد)، منيزيوم با غلظت 2 و كلسيم با غلظت 2 ليتر در هكتار (حاوي كلسيم و نيتروژن) بودند. مصرف تمامي عناصر غذايي در مقايسه با عدم مصرف آن ها و نيز مصرف عصارة جلبك در مقايسه با عدم كاربرد آن موجب افزايش معني دار عملكرد گل و كلاله شد. بر اساس نتايج اثر متقابل فاكتورهاي آزمايشي، بيشترين تعداد گل (68.8 عدد در مترمربع) در تيمار مصرف همزمان منگنز و عصارة جلبك، بالاترين عملكرد گل (33.5 گرم در مترمربع) در شرايط مصرف همزمان جلبك و بُر و بيشترين عملكرد كلاله خشك (0.48 گرم در مترمربع) از كاربرد همزمان منيزيم و عصارة جلبك به دست آمد كه به ترتيب 63.8، 16.7 و 17.0 درصد بيشتر از تيمار شاهد (عدم مصرف عصارة جلبك و ريزمغذي) بود. در شرايط عدم مصرف عناصر غذايي، كاربرد منفرد عصاره جلبك موجب افزايش معني دار محتواي پيكروكروسن به ميزان 15.9، كروسين به ميزان 9.5 و سافرانال به ميزان 10.6 درصد شد. مصرف همزمان كلسيم با جلبك دريايي محتواي پيكروكروسين و كروسين كلاله را افزايش داد، در حاليكه مصرف تلفيقي ساير عناصر غذايي با عصارة جلبك موجب بهبود اين صفات نشد. بيشترين و كمترين محتواي سافرانال (به ترتيب 37.7 و 32.35 ميزان جذب در طول موج 330 نانومتر) از تيمارهاي مصرف منيزيم بدون عصارة جلبك و شاهد (عدم مصرف جلبك و عناصر غذايي)  به دست آمد. در مجموع اگرچه كاربرد همه عناصر مورد مطالعه در كنار جلبك دريايي نسبت به شاهد باعث بهبود عملكرد شدند ولي به منظور افزايش عملكرد كلاله پيشنهاد مي شود از عنصر منيزيم به همراه جلبك دريايي و به منظور بهبود كيفيت زعفران از عصاره جلبك دريايي استفاده شود.