سنجش نگرش دانشجويان شهر مشهد پيرامون مهريه و تحولات حقوقي آن

مَهر يا كابين مالي است كه به‌مناسبت عقد ازدواج، مرد ملزم به دادن آن به زن مي‌شود. در نظام حقوق خانواده ايران، زن درجايگاه همسر از امتيازات و حقوق محدودي برخوردار است كه مهم‌ترين آن مهريه و نفقه است. در دهه گذشته، قانونگذار و مراجع قضائي جهت تغيير قوانين و مقررات مهريه، تلاش‌هاي زيادي كرده‌اند. اين پژوهش تلاش دارد ديدگاه دانشجويان را درباره وضعيت كنوني و مطلوب مهريه ارزيابي و تحليل كند و از نتايج اين تحليل براي تعيين رويكرد قانونگذاري مطلوب در اين زمينه بهره گيرد. روش پژوهش در اين تحقيق توصيفي-پيمايشي و به منظور گردآوري داده ها از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماري پژوهش شامل همه دانشجويان دانشگاه‌هاي مشهد است كه به اين منظور 327 پرسش‌نامه صحيح بررسي شد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه درخصوص اولويت زندگي، بااهميت‌ترين گويه، «اخلاق» و سپس «خانواده» است. درخصوص گويه دليل و فلسفه تعيين مهريه در زمان ازدواج و همچنين گويه كاركرد آن در عمل در خانواده‌ها، «حمايت مالي از زن پس‌از انحلال نكاح به‌دليل طلاق يا فوت همسر» در رتبه نخست اهميت قرار دارد. مهم‌ترين راهكار جهت تغيير وضعيت كنوني مهريه نيز «فرهنگ‌سازي جهت تغيير عادات و رسوم جامعه درزمينه مهريه» و سپس «كاستن از تمايل به تعيين مهريه زياد از طريق تغيير قوانين به‌منظور افزايش حقوق زنان در روابط خانوادگي» معرفي شده است. به‌اين‌ترتيب، رويكرد كنوني مراجع تقنيني و قضائي درباره تغيير قواعد حاكم بر مهريه (عموماً ازطريق كاهش ضمانت اجراي مهريه در فرآيند مطالبه آن) در تقابل آشكار با رويكرد موردانتظار پرسش‌شوندگان اين پژوهش است و نشان از بي‌توجهي اين نهادها به مطالبات و نيازهاي افراد جامعه دارد.