تأملي بر معناكاوي پيكرنگاري مذهبي در نقاشي غديرخم اثرحاجي فارسي محفوظ در موزه آستان معصومه(س) در قم

يكي از نمونه هاي نقاشي مذهبي در دوره قاجار، نقاشي غديرخم در موزه آستان حضرت معصومهB است كه نقاشي ماندگاري در زمينه شمايل نگاري مذهبي و انتقال سنت هاي مذهبي در دروه قاجار است. در اين نقاشي تأكيد بر بازنمايي و نمايش واقع نمايانه واقعه غديرخم از نقش هاي مهم در نمايش شكوهمندانه اين واقعه ديني بوده است. در اين اثر كمتر شناخته شده نقاشي به نام حاجي فارسي، در موزه قم به شماره اموالي 900 سنت تصويري واقعه غدير را  كنار هنر پيكرنگاري درباري قاجار بر ما آشكار مي كند. مطالعه اين اثر نشان مي دهد هنرمند تلاش كرده با نمايش واقع گرايانه واقعه غدير و پيوند آن با نقاشي پيكرنگاري درباري قاجار، ويژگي هاي پيكرنگاري درباري از شاهان و ارادت آنان را به دين تشيع و واقعه پراهميت غدير نشان دهد. تمركز اصلي نقاشي بر واقعه غدير است كه بيش از تصاوير شاهان به چشم مي آيد. نمايش اتفاق غدير با ويژگي هاي  نقاشي پيكرنگاري درباري همخواني تصويري داشته است. هدف اين پژوهش مطالعه نقاشي واقعه غدير است كه تا كنون معرفي و پژوهش نشده است و به ويژگي هاي نقاشي پيكرنگاري درباري در حاشيه اثر و تمركز بر واقعه غدير مي پردازد. سؤالات اصلي پژوهش به اين شرح است: كاركرد نمايش واقعه غدير در مركز تصوير با چه ويژگي هايي انجام شده است؟ نمايش شاهان قاجار به روش پيكرنگاري در حاشيه واقعه غدير چه كاركرد تزئيني داشته است؟ روش تحقيق در اين پژوهش علمي، توصيفي_ تحليلي بوده و با استفاده از منابع كتابخانه اي و مطالعه ميداني نمونه موزه اي اثر در موزه قم انجام شده است. شيوه تحليل بر اساس اصول و قواعد هنري تجسمي به كار رفته در نقاشي است.پژوهش حاضر يكي از جنبه هاي ديني و معنانمايانه واقعه غدير و ارتباط آن با نقاشي قاجار را واكاوي مي كند. نتايج پژوهش حاضر نشان مي دهد در اين نقاشي كنار بازنمايي واقعه مهم غدير و نمايش پيكرنگاري درباري، ويژگي هاي بصري اثر منطبق بر ويژگي هاي نقاشي پيكرنگاري درباري قاجار بوده و ارادت شاهان مهم ايران از گذشته تا دوره قاجار به تشيع و عليg را نمايش مي دهد.