شناسايي و تحليل پيامدهاي توسعه فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي در كشور

يكي از كانال‌هاي توزيع انبوه در عصر امروز، فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي است كه نظام توزيع كالا را متحول كرده است. در كشور ما نيز متاثر از اين تحول جهاني، از چند دهه گذشته توسعه فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي آغاز شده كه اين امر در يك دهه اخير شتاب بيشتري گرفته است. اين پديده را دو سطح مي‌توان تحليل كرد؛ سطح اول، سطح بنگاه است و سطح دوم، سطح كلان است كه به بررسي نتايج اين پديده در افقي بالاتر از سود بنگاه مي‌پردازد و به دنبال تحليل موضوع از منظر سياست‌گذاري بازاريابي است كه منافع ملي و عمومي را مدنظر دارد. اين پژوهش در سطح دوم به دنبال شناسايي و تحليل پيامدهاي مثبت و منفي توسعه فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي در كشور است. در گام نخست اين پژوهش، پس از بررسي پيشينه پژوهش، با تعداد 14 نفر از خبرگان مصاحبه‌هايي انجام شد تا پيامدهاي مثبت و منفي توسعه فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي در ايران بررسي شود. داده‌هاي كيفي به دست آمده با استفاده از روش تحليل مضمون تحليل شد. 37 مضمون پايه در قالب هفت دسته به‌عنوان پيامدهاي مثبت و منفي توسعه فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي طبقه‌بندي شد. در گام دوم پيامدهاي احصا شده با استفاده از داده‌هاي به دست آمده از 20 خبره با كمك تكنيك تاپسيس رتبه‌بندي و تحليل شد. از جمله پيامدهاي توسعه فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي، افزايش حق انتخاب مصرف‌كنندگان، دسترسي آسان مشتريان به طيف گسترده‌اي از محصولات است. از جمله پيامدهاي منفي مورد اتفاق نيز مي‌توان به تضعيف خرده‌فروشي‌هاي محلي و از بين رفتن روابط اجتماعي و انساني در محلات شهري اشاره كرد.