بررسي مقايسه‌اي اثربخشي درمان شناختي رفتاري و درمان مبتني بر شفقت بر خودمراقبتي و هموگلوبين گليكوزيله در بيماران ديابتي

مقدمه: بيماري ديابت يكي از مشكلات مزمن پزشكي با  گسترش بسيار سريع درجهان است. اين بيماري مربوط به افزايش قند خون در افراد است. جهت كنترل قند خون بيماران تشويق آنها به خود مراقبتي ضروري است.. هدف از پژوهش حاضر بررسي مقايسه‌اي اثربخشي درمان شناختي رفتاري و درمان مبتني  بر شفقت  بر خودمراقبتي و هموگلوبين گليكوزيله در بيماران ديابتي بود. روش كار: اين مطالعه با طرح نيمه آزمايشي با طرح پيش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه كنترل بود. جامعه پژوهش بيماران ديابتي عضو انجمن ديابت همدان در سال 1400 بودند. تعداد 48 نفر از اين بيماران با روش  نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند و با روش تصادفي ساده در  سه گروه قرار  گرفتند. برنامه  درمان شناختي - رفتاري و برنامه درمان مبتني بر شفقت به مدت 8 جلسه (هفته اي دو بار به مدت 90 دقيقه) اجرا شد و گروه كنترل هيچ گونه مداخله اي دريافت نكرد.ابزار گردآوري داده ها شامل  آزمايش خون و پرسش‌نامه خودمراقبتي  بود. داده‌ها با استفاده ازنرم افزار آماري  Spss-25 و روش تحليل كواريانس چندمتغيري تحليل شدند. يافته‌ها: نتايج اين پژوهش نشان داد كه درمان مبتني بر شفقت  در مقايسه با گروه كنترل  موجب كاهش هموگلوبين گليكوزيله (0/05 P ) افزايش رفتارهاي خودمراقبتي شد (0/05  P).همچنين تفاوت معناداري بين در مان شناختي رفتاري و گروه كنترل در مورد هموگلوبين گليكوزيله و رفتارهاي خودمراقبتي در مرحله پس‌آزمون نسبت به مرحله پيش‌آزمون وجود نداشت. نتايج آزمون بنفروني نشان داد تاثير درمان مبتني بر شفقت بر هموگلوبين گليكوزيله و رفتارهاي خودمراقبتي بيشتر از درمان شناختي رفتاري است (0/01 P ). نتيجه‌گيري: نتايج اين پژوهش نشان داد كه درمان مبتني بر شفقت در افزايش رفتارهاي خودمراقبتي و بهبود هموگلوبين گليكوزيله  مؤثرتر از درمان شناختي رفتاري بوده است. باتوجه‌ به نتايج اين پژوهش درمانگران و متخصصان سلامت مي‌توانند از درمان مبتني بر شفقت جهت افزايش بهبود جسمي و روان‌شناختي بيماران ديابتي به‌ويژه كنترل قند خون و افزايش رفتارهاي خودمراقبتي استفاده كنند.