بررسي و ارزيابي عوامل مؤثر بر تخريب محوطه‌هاي باستاني در ارتفاعات جنوب غربي ايران: محوطه‌هاي پيش از تاريخ در شهرستان لاران استان چهارمحال و بختياري

محوطه هاي باستاني يكي از مؤلفه هاي مهم تاريخ فرهنگي هر منطقه هستند كه جزء منابع محدود و تجديد ناپذيري هستند كه در طول زمان در معرض تهديد دائمي نيروهاي محيطي و انساني قرار دارند. هدف پژوهش حاضر، بررسي نقش عوامل جغرافيايي و انساني در تخريب محوطه هاي پيش از تاريخ بخش لاران است. روش پژوهش حاضر توصيفي – تحليلي بوده و شامل 27 محوطه است كه با استفاده از نرم افزار Arc GIS و Spss با استفاده از روش تحليل آماري همبستگي پيرسون ميزان همبستگي تخريب محوطه ها بر اثر عوامل جغرافيايي و انساني بررسي شد و مشخص شد كه در بين عوامل جغرافيايي و عوامل انساني با تخريب محوطه هاي باستاني همبستگي بالايي وجود دارد. علاوه بر اين تحليل هاي رگرسيوني چند متغيره بر روي تخريب محوطه هاي باستاني توسط عوامل انساني و جغرافيايي نيز انجام پذيرفت و مشخص شد كه متغيرهاي انساني 93 درصد و عوامل جغرافيايي 78 درصد از تخريبات محوطه هاي باستاني را تبيين مي كند. در مرحله بعد با استفاده از روش تحليل آماري تاپسيس، محوطه هاي پيش از تاريخي اولويت بندي/ رتبه بندي شدند تا مشخص شود كدام محوطه بيشتر در معرض خطر قرار دارد يا بيشترين تخريب روي آن صورت گرفته است؛ و نتايج تحليل ها نشان داد كه محوطه خُلك در رتبه اول و قنديل دره 1 در رتبه دوم، قخميش چشمه در رتبه سوم محوطه هايي هستند كه بيشتر در معرض انواع تخريب ها قرار گرفته اند.