واكاوي ارتباط آلودگي‌هاي مناطق شهري با جزاير حرارتي شهرستان اردبيل

آلودگي‌هاي هوا ناشي از فعاليت‌هاي بشري در شهر‌ها منجر به ايجاد جزاير حرارتي شده و باعث افزايش دما و كاهش كيفيت هوا مي‌شود. هدف اين پژوهش بررسي ارتباط بين اين آلودگي‌هاي مناطق شهري با جزاير حرارتي در شهرستان‌ اردبيل مي‌باشد. در اين راستا ابتدا در سامانه گوگل ارث انجين با فراخواني داده‌هاي ماهواره سنتينل 2 و 1، نقشه كاربري اراضي شهرستان اردبيل ترسيم و با ضريب كاپا ميزان درستي و دقت كلي آن بررسي شد. در گام بعد، جهت بررسي آئروسل‌هاي شهرستان اردبيل از داده‌هاي ماهواره سنتينل 5 استفاده و روند روزانه آن با روش رگرسيوني به دست آمد. ميزان چولگي آئروسل‌ها براي سال‌هاي 2018- 2023 محاسبه و نقشه تراكم آلودگي‌هاي شهرستان اردبيل ترسيم شد. سپس با فراخواني داده‌هاي ماهواره موديس اقدام به ترسيم نقشه آنومالي دما و جزيره حرارتي شهرستان اردبيل طي سال‌هاي 2018 -2023 شد و روند LST شب در بازه زماني مذكور و نمودار نيم‌رخ جزيره حرارتي LST شب به دست آمد. با استخراج داده‌هاي نقشه‌هاي تراكم آئروسل‌هاي شهري با جزاير حرارتي در نرم‌افزار ArcGis، همبستگي دما و جزيره حرارتي شهرستان اردبيل بررسي شد. نتايج نشان داد بين اين دو پديده رابطه مستقيمي بر‌قرار است بدين‌گونه كه ميزان آئروسل‌هاي روزانه در شهرستان اردبيل از اواسط 2021 ميلادي شيب صعودي به خود گرفته و چولگي منفي آن نشان از افزايش آلودگي‌ها با تراكم و رخداد زياد در نواحي داخل شهري داشته است. نقشه تراكم آلودگي‌ها نيز نشان داد در نواحي داخل شهري و جاده‌هاي بين‌شهري شهرستان اردبيل، ميزان آئروسل به‌طور چشمگيري افزايش يافته است. در نتيجه، آنومالي دما در مناطق شهري و مسكوني افزايش قابل‌توجهي داشته و منجر به تشكيل جزيره حرارتي با دماي متوسط 8.22 درجه سانتي‌گراد شده كه در تيرماه به بيشينه خود رسيده است.