بررسي نقوش حيواني برروي دست‌ساخته‌هاي لرستان از گذشته تا عصر معاصر با توجه به شرايط جغرافيايي منطقه

دست‌ساخته‌هاي لرستان، منشاء باورها و اعتقادات مردماني هستند، كه با بيان رمزي و نمادين خويش دست به خلق آثار هنري زده اند. هنرمندان لرستان به دليل وجود شرايط جغرافيايي اين منطقه، اهميت خاصي به تجسم حيوانات در آثار هنري خود داشته‌اند، كه نشان از اهميت و جايگاه ويژه حيوانات در زندگي انسان است. هنر لرستان خواستگاه افكار و عقايد، تخيلات، اساطير و آئين‌هاست كه در زندگي جوامع بشري در كالبد دست‌ساخته‌ها متجلي مي‌شوند. هدف از نوشتار حاضر تحليل نقوش حيواني برروي دست‌ساخته هاي لرستان با تأكيد بر نقش جغرافيا مي‌‌باشد. روش اين پژوهش به صورت توصيفي تحليلي و استناد به مطالعات كتابخانه‌اي است و در پي پاسخ‌گويي به اين سؤال است كه: واكاوي نقوش حيواني و سير تكامل آن برروي دست‌ساخته‌هاي لرستان در طي ادوار مختلف چگونه تبيين مي‌شود؟ پژوهش حاضر چهار گروه از دست‌ساخته‌هاي لرستان كه شامل: مفرغينه، سنگ‌نگاره، سنگ قبور و دست‌بافته مي‌شود، را مورد واكاوي قرار مي‌دهد. اين نقوش از منظر بصري به دو روش واقع‌گرايانه و انتزاعي به تصوير در آمده‌اند. مردمان اين منطقه به دو دليل نقوش حيواني را برروي دست‌ساخته‌هاي خود به تصوير مي‌كشيدند؛ نخست مردم براين عقيده بودند كه به تصوير كشيدن بخشي از حيواناتي كه مي‌توانند براي آن‌ها خطرناك باشند و همچنين براي مقابله و تسلط بر آن حيوان نقش آن را برروي دست‌ساخته‌هاي خود به تصوير مي‌كشيدند، در مرحله بعد تصوير حيواناتي كه از نظر اقتصادي و آئيني حائز اهميت بوده‌اند، را به تصوير كشيده‌اند. نقوش اين حيوانات شامل: بزكوهي، اسب، گاو، شير، قوچ، گوزن، سگ، خروس و پرنده مي‌باشند، كه در تمامي ادوار تا به امروز، در اكثر جنبه‌هاي مهم زندگي از جمله؛ جغرافيايي، اقتصادي، فرهنگي، سياسي، اجتماعي و باورهاي مردم اين منطقه تأثيرگذار بوده‌اند.