تصحيح متن؛ يك بررسي جزئي نگرانه (بحثي در مسئلۀ شواذ)

در اين مقاله كوشش مي‌شود تا با برشمردن انواع شواذّي كه مي‌توان در متون قديم فارسي يافت، علل و انگيزه‌هاي كاربرد آنها بررسي، و از اين راه ضوابطي براي تشخيص شواذ به دست داده‌شود. اين ضوابط بايد از سويي، مصحّحان را از زدودن متون از واژه‌ها و صورت‌هاي دستوري شاذ بازدارد و از سوي ديگر مانع از برساختن لغات شاذ غيراصيل توسّط مصحّحان ـ  بر اثر پيچيدگي‌هاي متون قديم  ـ شود. ادعاي نويسنده آن است كه كاربرد شواذ اصولاً تابع شرايط يا ضروراتي است كه مصحّح بايد در پي كشف آن‌ها باشد و در اين راه، اصول تصحيح متن و دست‌نويس‌هاي مضبوط و قديم را معتبرترين منابع بداند و حتي‌الامكان از اجتهاد بپرهيزد.