تحليلي بر ارتقاي مقبوليت عمومي معماري خاك در شهر يزد

معماري خاك، يكي از فنون ساخت در معماري با غناي تاريخي چندهزارساله است كه ردپاي آن در معماري ملل مختلف جهان ازجمله كشور ايران نمايان است. علي‌رغم پيشينه و ظرفيت‌هاي غني موجود؛ روند استفاده فراگير و مقبوليت معماري خاك در دوره معاصر بنا بر رشد فناوري در مصالح رقيب صنعتي و تغييرات فرهنگي ساخت‌وساز با افول محسوسي همراه بوده است. هدف از اين پژوهش، شناخت تنگناها و راه‌هاي ارتقاي معماري خاك با تأكيد بر بستر شهر تاريخي يزد است. روش اين پژوهش، كيفي و مبتني بر مطالعات كتابخانه‌اي و همراه با استدلال قياسي همراه با ماهيت دوگانه نظري - كاربردي است. ابزارهاي جمع‌آوري داده‌هاي پژوهش؛ تحليل محتواي ادبيات نظري تحقيق و يك پرسش‌نامه خبره محور با رجوع به ده كارشناس خبره معماري و شهرسازي شهر يزد است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد معماري خاك علي‌رغم برخورداري از مجموعه‌اي از مزايا و معايب همانند ديگر فنون و سبك‌ها در معماري؛ داراي مجموعه‌اي از چالش‌ها، موانع و پيش‌ران‌هايي است. گروه‌بندي و اولويت‌بندي چالش‌ها، موانع و پيش‌ران‌هاي معماري خاك در بخش ادبيات تحقيق و خبرگان شهر يزد نشان‌دهنده شباهت‌ها و تفاوت‌هايي است كه نشانگر «مكان‌مند» بودن دامنه مقبوليت عمومي معماري خاك است. براين‌اساس، «پذيرش اجتماعي معماري خاك»؛ «برنامه‌ها و دوره‌هاي كم دانشگاهي» و دو مقوله «نوآوري و فناوري» و «تدوين استاندارد و معيارهاي كنترلي» به ترتيب چالش‌ها، موانع و پيش‌ران‌هاي اولويت مند شهر يزد مي‌باشند. اين اولويت‌بندي مي‌تواند در بسترهاي معين كالبدي به‌صورت تجميعي به‌منظور اعمال سياست‌گذاري معمارانه مورد شناسايي و كاربرد واقع شود. همچنين، اين سياست‌گذاري جديد زمينه‌ساز توجه عام بيشتر به مقوله «مقبوليت عمومي» بوده و مي‌تواند به‌صورت عملي و خاص نيز در ارتقاي مقبوليت عمومي معماري خاك در شهر يزد تأثيرگذار باشد.