تأثير آستانه‌اي پيچيدگي اقتصادي بر وابستگي به منابع طبيعي در كشورهاي منطقه MENA

هدف اصلي پژوهش حاضر پاسخ به اين پرسش است كه آيا افزايش پيچيدگي اقتصادي راه‌حل مناسبي براي كاهش وابستگي به منابع طبيعي در كشورهاي منطقه MENA است؟ در اين راستا، با استفاده از اطلاعات و داده‌هاي آماري 11 كشور اين منطقه طي دوره زماني 2022-2000، به بررسي تأثير آستانه‌اي پيچيدگي اقتصادي بر وابستگي به منابع طبيعي در سطح كل و تفكيكي پرداخته شده است. به اين منظور از تجزيه‌وتحليل‌هاي ريشه واحد و هم‌انباشتگي پانلي با وابستگي مقطعي و برآوردگر مدل خطي تعميم‌يافته (GLM) استفاده شده است. نتايج به‌دست‌آمده تأييدكننده تأثير آستانه‌اي پيچيدگي اقتصادي بر رانت كل منابع طبيعي، رانت نفت، رانت گاز طبيعي و رانت جنگل و اثر بي‌معناي آن بر رانت معدن است. بر اساس سطح آستانه محاسبه شده، اثر پيچيدگي اقتصادي بر رانت كل منابع طبيعي و رانت نفت، منفي و اثر پيچيدگي اقتصادي بر رانت گاز طبيعي و رانت جنگل به‌ترتيب به شكل U معكوس و U مي‌باشد. متوسط اثر نهايي پيچيدگي اقتصادي نيز بر رانت كل منابع طبيعي، رانت نفت، رانت گاز طبيعي و رانت جنگل به‌ترتيب حدود 19.09-، 17.88-، 1.09- و 0.01 برآورد شده است. بر اين اساس مي‌توان گفت كه پيچيدگي اقتصادي وابستگي به منابع انرژي را در كشورهاي مورد مطالعه كاهش مي‌دهد.