آسيب ‌شناسي فرهنگي قوم بلوچ بر اساس مَثَل‌ ها

پژوهش دربارۀ زبان‌‏ ها و گويش ‏‌هاي محلي ايران و جمع‌‏آوري نمودهاي مختلف فرهنگي ازجمله مثل‏‌ها، موجب شناخت بهتر فرهنگ و تاريخ اقوام، حفظ گويش و فرهنگ آن‌‏ها و درنهايت شناخت بهتر زبان‏‌ها و فرهنگ ايراني مي‌‏شود. ضرب‏‌المثل‌‏ها، بخشي عمده از فرهنگ عامۀ مردم بلوچ هستند كه بررسي دقيق آن‌‏ها در مطالعۀ الگوهاي فرهنگي، ارزش‌‏هاي اجتماعي و تحقيقات جامعه‌‏شناختي راهگشا خواهد بود. بيشتر اين مثل‌ها داراي مفاهيم عالي اخلاقي و فرهنگي هستند كه در آموزش انديشه‏‌ها و مفاهيم متعالي، انتقال تجربيات قومي و نسلي و پيشرفت افراد در جامعه نقشي اساسي دارند، امّا مثل‌هايي نيز وجود دارند كه كاركردهايي منفي دارند و به نظر مي‌رسد كه در گذر تاريخ، مايۀ آسيب و ناكامي‌هاي اجتماعي و فرهنگي بوده‌اند. اين پژوهش به روش مطالعۀ كتابخانه‌‏اي و به شيوۀ تحليلي به بررسي اين دسته از مثل‌‏ها پرداخته است تا تأثيري در افزايش آگاهي فرهنگي و ارتقاي نگاه‌‏هاي منطقي و معقول در جامعه و فرهنگ بلوچ داشته باشد. هرچند شمار اين قبيل مثل‌‏ها كم است، اما به‌سبب رواج گسترده، باعث ايجاد آسيب فرهنگي در جامعه شده‏‌اند. آسيب‏‌هاي فرهنگي در سه حوزۀ فرد، خانواده و اجتماع به همراه باورهاي خرافي حوزۀ فرهنگ بررسي شده‏‌اند. هرچند يافته‏‌هاي پژوهش حاضر، بيشترين فراواني را در آسيب‌‏هايي كه مربوط به خانواده‏‌هاست نشان مي‏‌دهد، اما پژوهش مستقل و مستندي با جامعۀ آماري مشخص در اين خصوص صورت نگرفته است.