بررسي تطبيقي حماسه بلوچي «رند و لاشار» و جنگ‌ «بسوس» در ادبيات جاهلي عرب

فرهنگ و تاريخ عرب پس از ظهور اسلام همواره مورد توجه مسلمانان در جاي‏جاي گيتي بوده است و مسلمانان با فراگيري علوم اسلامي، با فرهنگ و تاريخ عرب نيز آشنا شده‏‌اند. يكي از وجوه تاريخي عرب، جنگ‏‌هاي قبيله‌‏اي فرسايشي همچون جنگ «بسوس» و «داحس و غبراء» بوده كه اكثراً كنشي به زندگي سخت و صحرانشيني آنان بوده است. «رند و لاشار» نيز از حماسه‏‌هاي عامۀ بلوچسستان است كه شباهت‏‌هاي انكارناپذيري با جنگ‏ بسوس در دوران جاهلي دارد. اين پژوهش با رويكرد تطبيقي تاريخي و به شيوۀ تحليل محتوا به بيان مشابهت‏‌هاي تاريخي اين دو حماسه‏ و جنگ‏ مي‌‏پردازد. فرضيۀ پژوهش بر اين اصل استوار است كه حماسه رند و لاشار در مواردي متأثر از جنگ‏ بسوس ميان دو قبيله بكر و تغلب در دوره جاهلي است و اقليم مشابه و ساختار اجتماعي و خصوصيات اخلاقي يكسان، راه را براي اين تأثيرپذيري هموار كرده است. نتيجه تحقيق با اثبات اين فرضيه نشان مي‌‏دهد كه آتش جنگ بسوس و حماسه رند و لاشار با كشتن شترهاي «بسوس» و «گوهر» شعله‌‏ور مي‌‏شوند و اين دو زن، شخصيت‏‌هاي محوري اين جنگ‏‌ها بوده‏‌اند. وجه ديگر اين تأثيرپذيري در علل اين جنگ‏‌هاست كه انتقام‏‌خواهي و حمايت از مهمان، انگيزه اصلي هر دو جنگ به‌شمار مي‏‌روند.