بررسي تأثير سرمايه اجتماعي بر توسعه پايدار شهري بوشهر

مقاله حاضر به تبيين سرمايه اجتماعي و شاخص هاي آن بر توسعه پايدار شهري بوشهر مي پردازد. بدين منظور از تركيبي از نظريات توسعه پايدار شهري شري ارنشتاين، ديويد دريسكل و اسكات ديويدسون و سرمايه اجتماعي بورديو و پاتنام به عنوان چارچوب نظري استفاده شد. روش تحقيق، پيمايشي و جامعه آماري افراد بالاي 18 ساله شهر بوشهراست. شيوه نمونه‌گيري، خوشه‌اي چندمرحله‌اي است و حجم نمونه طبق فرمول كوكران 384 نفر مي‌باشد. ابزار گردآوري داده‏ها، پرسشنامه محقق ساخته است. روش تجزيه و تحليل داده‌ها، ضريب همبستگي پيرسون، تحليل مسير و تحليل رگرسيون با استفاده از نرم‌افزار SPSS است. از اعتبار صوري جهت سنجش اعتبار استفاده شد و مقدار آلفاي توسعه پايدار شهري 0.883 و سرمايه اجتماعي 0.892 است كه از پايايي لازم برخوردارند. يافته‌هاي توصيفي تحقيق نشان داد كه وضعيت متغير سرمايه اجتماعي در حد متوسط بوده و شاخص توسعه پايدار شهري و تمامي ابعادش(پايداري اقتصادي، پايداري اجتماعي، پايداري زيست‌محيطي، پايداري كالبدي و پايداري نهادي) در سطح نسبتاً بالا(با بيش از 40 درصد) بوده است. يافته‌هاي تبييني تحقيق نشان داد كه ضريب همبستگي پيرسون بين ميزان سرمايه اجتماعي شهروندان و توسعه پايدار شهري برابر با 0.286 است. يعني هر چه سرمايه اجتماعي بيشتر شود، ميزان توسعه پايدار شهري افزايش مي‌يابد و برعكس هر چه سرمايه اجتماعي كمتر شود، ميزان توسعه پايدار شهري كاهش مي‌يابد. رابطه مثبت و معناداري بين ابعاد سرمايه اجتماعي با توسعه پايدار شهري قابل مشاهده است. در تحليل رگرسيون چندمتغيره، ابعاد سرمايه اجتماعي، حدود 22.6 درصد از واريانس توسعه پايدار شهري را تبيين و پيش‌بيني مي‌كنند. بر اساس نتايج تحليلي مسير، بالاترين تأثير مستقيم را به ترتيب متغيرهاي انسجام اجتماعي و شبكه روابط اجتماعي و بالاترين تأثير غيرمستقيم را متغير مشاركت اجتماعي و بالاترين تأثير كل را نيز انسجام اجتماعي بر روي توسعه پايدار شهري دارند. نتيجه اين است كه بالا بردن سطح سرمايه اجتماعي مي تواند در نگرش افراد نسبت به توسعه پايدار شهري در ابعاد پنج گانه آن نقش بارزي داشته باشد و افراد ساكن در بوشهر را ترغيب به انجام رفتارهاي صحيح زيست محيطي، اقتصادي، اجتماعي و توسعه نهادي نمايد.