پيامدهاي سياسي و اجتماعي حضور خوارج در حوزه جغرافيايي خوزستان در عصر امويان

هدف اين پژوهش بررسي پيامدهاي سياسي و اجتماعي حضور قرقه خوارج در ولايت خوزستان در دوران بني اميه و واكنش مردم اين ولايت به حضور آنان در اين سرزمين است. عدم خشنودي مردم خوزستان از حضور قائحان عرب ، نارضايتي از عمال بني اميه محيط آشفته و ناامني هاي اجتماعي و سياسي، مالياتهاي نگين قحطي و خشكسالي، اقليم هماهنگ با شبه جزيره عربستان جاده هاي ارتباطي مناسب بين عربستان و خوزستان و نزديك بودن اين ولايت به زادگاه خوارج و خصوصا اعمال خشونت امويان نسبت به اين فرقه زمينه ها و عوامل تسريع در مهاجرت پذيرش و تثبيت خوارج را در خوزستان فراهم آورد. نتايج اين تحقيق كه با روش توصيفي- تحليلي به دست آمده است نشان ميدهد كه به اين ترتيب، خوارج كه به عنوان يك گروه سياسي اجتماعي و مذهبي در خوزستان ظهور كردند توانستند با طرح انديشه برايري و مساوات طلبي و دوري از برتري نژادي، نظر مردم اين ولايت را به خود جلب و يا برخورداري از حمايت هاي مالي آنان شكريان و پيرواني را فراهم آورده و در اين منطقه به فعاليت و نبرد عليه حكومت مركزي بپردازند. به طوري كه در دهه هفتاد هجري فرقه اي از آنان به نام از ارقه در نقاط مختلف ايران پراكنده شدند. خوارج از ارقه با جلب هواداران فراوان و برخورداري از حمايتهاي مالي و نظامي مردم خوزستان قريب به دو دهه يعني از سال ۶۵ تا ۷۹ ه.ق در اين ولايت به جنگ و گريز يا حكومت مركزي پرداختند. به اين ترتيب، حضور گسترده خوارج در خوزستان در طول دوره اموي اين منطقه را به عنوان مركز اصلي زد و خورد آنان يا واليان حكومت يني اميه در آورد و به نامتي هاي سياسي و اجتماعي و نارضايتي مردم در اين ولايت افزوده شد.