بازنمايي روسياهي كي‌كاووس در شاهنامۀ تهماسبي با نگاه به جنگ‌هاي ايران و عثماني در دورۀ صفوي

ساخت‌وپرداخت شاهنامه از دورۀ ايلخاني، تكاپويي در پيوند با قدرت سياسي بود. حاكمان مي‌دانستند كه يكي از راه‌هاي پابرجايي پادشاهي، همانندسازي خود با دودمان‌هاي پيشدادي و كياني در حماسۀ ملي است؛ ازاين‌رو، تشكيلاتِ نقاشي ايراني در مصورسازي شاهنامه با سياست هماهنگ شد. با همۀ آگاهي‌ها از ويژگي‌هاي كاووس در حماسۀ ملي، چهره، دستان و پاهاي كي‌كاووس را تنها در نگاره‌هاي شاهنامۀ تهماسبي سياه كردند. ازآنجاكه اين اثر سرانجام به دربار عثماني پيشكش شد؛ پرسيدني است كه سيه‌رويي كي‌كاووس برآمده از چه نگرشي به حماسۀ ملي است، اين نگرش در پيوند با عملكرد دولت عثماني چه كاركردي داشت و دربار ايران با اهداي شاهنامه به عثماني چه پيامي را فرستاد؟ پژوهش حاضر به روش تاريخي‌‌تطبيقي با كاوش در دگرگوني نگرش به تاريخ حماسي و بازسازي پيوندها ميان كاووس كياني و سلطان عثماني مي‌كوشد به خاستگاه سيه‌رونمايي كي‌كاووس راه برد. روش گردآوري داده‌‌ها (سفرنامه‌‌ها، تاريخ‌نگاري‌‌ها و مكاتبات) و تصاوير، كتابخانه‌اي‎ـ‎ اسنادي و تحليل آن‌ها، كيفي است. بر پايۀ يافته‌ها با چرخش از نمادهاي ايراني‌- ‌تركي، به تركي‌- ‌تركي در دورۀ تيموري، اسماعيل و سليم در پي تسخير نمادهاي حماسۀ ملي، بر جايگاه نمادهاي حماسي ناايراني(توراني)- ‌‌ايراني نشستند؛ بنابراين، هنرمندان ايراني كه ظرفيت‌هاي نقاشي در فراروي از متن را مي‌شناختند، با سيه‌رويي كي‌كاووس، اعتراض صفويان را به جنگ‌افروزي عثماني نماياندند.