بررسي تطبيقي انسان‌شناسي عرفاني و فلسفي از ديدگاه مولانا و كانت

يكي از مسائل مهم انديشه بشري، انسان و هستي ناشناخته اوست كه همواره محور بحث در بين فيلسوفان و عارفان بوده‌است. آنان بر اساس ديدگاه خود به انسان از دو منظر نگريسته‌اند: برخي از وضع موجود انسان و در بارۀ اينكه «انسان چگونه هست و چگونه نيست» سخن مي‌گويند و پاره‌اي در بارۀ شرايط انسان مطلوب گفت‌وگو مي‌كنند به اين‌معنا كه انسان چگونه بايد باشد و نباشد. در مقايسه اين دو رويكرد بايد گفت: انسان‌شناسي فلسفي با نگاهي عقلاني به مسائل اساسي انسان به-عنوان يك موجود عقلاني و انديشمند و انسان‌شناسي عرفاني از راه علم حضوري به مطالعه و بحث در بارۀ انسان و چگونگي دستيابي او به كمال مي‌پردازد. اين مطالعه با روش توصيفي ـ تطبيقي و در جهت تبيين، تحليل و تطبيق انسان‌شناسي فلسفي و انسان‌شناسي عرفاني از ديدگاه كانت و مولانا پرداخته‌است. يافته‌هاي حاصل از اين پژوهش نشان مي‌دهد هدف غايي مولانا در انسان-شناسي معرفي انسان كامل يا مطلوب است و حال آن كه كانت در انسان‌شناسي پراگماتيكي خود، انسان موجود را معرفي مي‌كند.