پژوهشي تطبيقي در مباني نظري ادبيات كودك و نوجوان (با تكيه بر سه كتاب دانشگاهي فارسي و عربي)

پرداختن به مباني نظري ادبيات كودك و نوجوان دستاورد جامعۀ مدرن است. كتاب‌هاي مختلفي در حوزۀ مباني نظري ادبيات كودكان نوشته ‌شده است كه برخي از اين آثار قابليت تدريس در دانشگاه را داشته‌اند. در اين پژوهش به بررسي تطبيقي سه كتاب در مباني نظري ادبيات كودك و نوجوان ـ كه به زبان‌هاي فارسي و عربي نوشته شده ـ پرداخته و نقاط قوت و ضعف اين آثار دانشگاهي را با يكديگر مقايسه كرده‌ايم. اين آثار به محققان ادبيات كودك و نوجوان، ثريا قزل اياغ، علي‌اكبر شعاري نژاد و انور عبدالحميد الموسي تعلق دارد. مقاله به روش توصيفي ـ تحليلي انجام شده و بررسي‌هاي تطبيقي ذيل آن صورت گرفته است. يافته‌هاي نشان مي‌دهد «تعاريف»، «چيستي» و «تاريخچه» ادبيات كودك و نوجوان و مبحث «ترويج خواندن» به سبب تكيه هر سه منبع به تئوري‌هاي غربي مشابه يكديگرند. تكامل دانشگاهي تعاريف نظري ادبيات كودك و نوجوان در كتاب‌هاي فارسي و عربي تحت جريان تأثير و تأثر شكل پذيرفته‌ است. با اينكه از‌نظر تقومي، انور عبدالحميد الموسي و ثريا قزل اياغ در يك بازۀ زماني، كتاب خود را به چاپ رسانده‌اند. كتاب الموسي نسبت به قزل اياغ و شعاري نژاد، تنوع موضوعي بيشتر و مباني نظري كامل‌تري دارد. به‌علاوه مراجع و منابع به‌كاررفته در كتاب الموسي نشان مي‌دهد كه نويسنده در تبيين برخي مباني نظري تحت تأثير مستقيم مباني علمي غربي قرار گرفته است. در هر سه اثر، تاريخ ادبيات كودكان تحت تأثير جريان تأثري ادبيات جهاني نوشته شده است؛ اما در تبيين چيستي‌ها و ترويج خواندن نگاه‌هاي ملي بر آثار غلبه دارد.