بررسي و مقايسۀ نوع ادبي در سه اثر منثور فارسي (حسين كرد شبستري، داراب‌نامه و چهارمقاله)

ادبيات در مقام علم، در هر جامعه‌ا‌ي همواره در حال گسترش بوده است؛ آثار جديد دائماً خلق و صورت‌هاي زباني نو همواره به آن افزوده مي‌شوند. در اين ميان، لزوم يك طبقه‌بندي منسجم در ادبيات تمام جوامع احساس شده است تا كار مطالعه و تحقيق در اين زمينه، آسان‌تر شود و در امر تحقيق، با توجه به شاخه‌هاي متعدد ادبيات و علوم و فنون ادبي، سردرگمي ايجاد نشود. تلقي علمي و تخصصي از هر دانشي، ما را ملزم به دسته‌بندي انواع مختلف در آن دانش مي‌كند. علم ادبيات نيز از اين قاعده مستثنا نيست؛ نوع ادبي يا ژانر در مقام ابزاري علمي است كه آثار ادبي را از جهت موضوع و مضمون طبقه‌بندي مي‌كند؛ ارسطو و هوراس، نخستين بنيان‌گذاران تقسيم‌بندي انواع ادبي در جهان بوده‌اند. امروزه با توجه به تفاوت‌هاي فرهنگي و دگرگوني‌هايي كه در حوزه ادبيات رخ داده است، بحث انواع ادبي با تقسيم‌بندي ارسطو، تفاوت‌هايي دارد. در اين پژوهش، سعي بر نيل به اين هدف است كه نوع ادبي و طبقه‌بندي‌هاي آن را در سه اثر نثر فارسي بررسي كنيم و به اين پرسش پاسخ دهيم كه نوع ادبي حسين كرد شبستري، داراب‌نامه بيغمي و چهارمقاله نظامي عروضي چيست. پس از برشمردن ويژگي‌هاي انواع ادبي و تحليل آن بر روي آثار فوق مشخص شد كه قصه‌هاي حسين كرد در نوع ادبي و ژانر حماسي، داراب‌نامه در نوع غنايي و چهارمقاله برخوردار از نوع ادبي تعليمي است. روش تحقيق اين نوشته، مقايسه‌اي تطبيقي و تحليلي بوده است كه به شيوه اسنادي، فيش‌برداري و كتابخانه‌اي مطالب خود را گرد آورده است.