تحليل انتقادي بدعت‌ها و بدايع نيما يوشيج

نيما يوشيج كه شعر هزارسالۀ فارسي را وارد عرصۀ تازه‌اي كرد، خود نتوانست بوطيقاي شعرش را بشناساند و براي شناساندن مباني نظري و زيبايي‌شناسانۀ شعر آزاد به جامعۀ ادبي نخستين گام‌ها را شاگردان او برداشتند. مهدي اخوان ثالث يكي از پيروان نيماست كه در حوزۀ معرفي شعر نيما و ويژگي‌هاي آن به عقيدۀ بسياري از پژوهشگران داراي جايگاهي برجسته است. در اين مقاله كوشش شده است تا آنچه اخوان از مباني شعر نيما دريافته و به جامعه شناسانده با تحقيق در آراي او كشف شود. به همين منظور در پژوهش پيش رو فصول مختلف كتاب بدعت‌ها و بدايع نيما يوشيج با روش «تحليل انتقادي» بررسي و تحليل شده است. با بررسي فصول اين كتاب مشخص مي‌شود كه اخوان گاه دريافت اشتباهي از ويژگي مدنظر نيما داشته است؛ ازجمله در مسئلۀ سكوت چندسالۀ نيما، «آرموني و كمپوزوسيون» و «ابژكتيو و سوبژكتيو» در آراي نيما. همچنين زوايايي از شعر و نظريۀ نيما نزد وي نامكشوف مانده يا آن‌چنان‌كه بايد به آن نپرداخته است؛ مواردي چون: «ارتباط وزن با آرموني» در ديدگاه نيما و «ابهام»، «طبيعت‌گرايي» در شعر او. نتايج حاصل از پژوهش بيانگر اين است كه اخوان در هر فصل از كتابش به معرفي ويژگي‌اي از شعر نيما پرداخته است كه جزو ويژگي‌هاي اساسي و نوآوري‌هاي شعر اوست و اشتباهات او عمدتاً به‌دليل تازگي مباحث مطرح شده توسط شعر نيما و نيز اهتمام نداشتن نيما در معرفي بوطيقاي شعرش بوده است. مقالات اخوان ثالث به‌عنوان يكي از پيشگامان معرفي نيما در شناساندن شعر نيما و ظرايف آن بسيار تأثيرگذار بوده است.