تحليل نشانه شناختي بازنمايي خانواده در مجموعه‌هاي تلويزيوني (مطالعۀ موردي: مجموعۀ لحظۀ گرگ و ميش)

خانواده از جمله مضامين و بن مايه هاي محوري مجموعه‌هاي تلويزيوني است. پژوهش حاضر به مطالعۀ نشانه‌شناختي يكي از پربيننده‌ترينِ اين مجموعه‌ها، باعنوان لحظۀ گرگ و ميش، مي‌پردازد كه موضوع اصلي آن تحول خانواده در دهه‌هاي گذشته است. از مدل نشانه‌شناسي جان فيسك براي تحليل متن استفاده شده است. نتايج نشان مي‌دهد كه لحظۀ گرگ و ميش با كاربست انواع مختلف رمزگان سعي در دراماتيزه‌كردن سويه‌هاي عادي زندگي خانوادگي و ايده‌آليزه‌كردن خصايل پيشامدي آن دارد تا شكلي از خانوادۀ آرماني را كه غيرتاريخي و ماورايي است به‌منزلۀ الگو معرفي كند. ويژگي‌هايي مثل اقتدار مردانه، خانوادۀ گسترده، فرزند‌آوري و همسرگزيني ستايش مي‌شود و براي تعارض‌ها و واگرايي‌هايي خانواده صرفاً راه‌حل‌هايي اخلاقي و فردي تجويز مي‌شود. خانوادۀ آرماني پاسخ‌گويي تمامي نيازها و خواسته‌هاي اعضا است و يگانه مأمن باثبات و تسلابخش است كه فرد بايد در پناه آن به جستجوي كمال برآيد. برخي از عمده‌ترين مضامين اين مجموعه كه در سطح هر سه نوع رمزگان برساخت و بازنمايي مي‌شود عبارتند از: نوستالژي گذشتۀ طلايي؛ بازتوليد ايدئولوژي مردسالاري؛ دراماتيزه كردن امور روتين و روزمره از طريق خلق صحنه‌ها، نماها و سكانس-هاي نامتعارف؛ توجيه اطاعت فرد از نهادهاي ريشه‌دار سنتي؛ پنهان نمودن نقش ساختارهاي اجتماعي؛ روانشناسانه كردن مسايل اجتماعي؛ ارايۀ راه‌حل فردي براي غلبه بر شكاف نسلي؛ برجسته كردن نقش افراد در كم‌رنگ‌شدن اعتماد اجتماعي؛ و بازنمايي تنوع گروه‌هاي اجتماعي و سبك‌هاي زندگي در قالب دوگرايي خير و شر.