برهمكنش پيامدهاي تاريخ كاشت و شيوه آبياري بر عملكرد و بهر‌ه‌وري مصرف آب در اكوتيپ‌هاي خارمريم (Silybum marianum)

در اين مطالعه پاسخ چهار اكوتيپ گياه خارمريم (اصفهان، كهگيلويه و بويراحمد، خوزستان- اميديه و مجارستان) به سه سطح 40، 60 و 80 درصد از حداكثر تخليه مجاز رطوبت قابل استفاده گياه در خاك در پنج تاريخ كاشت شامل شش مهر، 26 مهر، 16 آبان، شش آذر و 20 اسفند سال 1399 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه صنعتي اصفهان انجام شد. آزمايش به صورت تجزيه مركب اسپليت پلات در قالب طرح بلوك كامل تصادفي با سه تكرار انجام شد؛ به طوري كه تركيب تاريخ كاشت و آبياري به عنوان تيمارهاي اصلي و رقم به عنوان تيمار فرعي در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد كه بيشترين و كمترين عملكرد دانه و وزن خشك اندام هوايي گياه خارمريم به ترتيب در تاريخ‌هاي كاشت 26 مهر و 20 اسفند حاصل شد. تنش كم‌آبي در هر دو سطح خود باعث كاهش عملكرد دانه، وزن خشك اندام هوايي، تعداد طبق در بوته، ارتفاع بوته، درجه روز رشد تا مراحل گلدهي و رسيدگي فيزيولوژيك ولي موجب افزايش كارآيي مصرف آب دانه و اندام هوايي شد. اكوتيپ كهگيلويه و بويراحمد بيشترين عملكرد دانه، وزن خشك اندام هوايي، كارآيي مصرف آب دانه، كارآيي مصرف آب اندام هوايي و شاخص برداشت را به خود اختصاص داد كه مي توان از اين اكوتيپ، جهت برنامه هاي اصلاحي گياه خارمريم و ايجاد ارقام سازگار اين گياه استفاده كرد. با توجه به نتايج حاصل از اين پژوهش، گياه خارمريم در شرايط آب‌و‌هوايي مشابه منطقه اصفهان بايد در پاييز و در اواخر مهرماه تا اواسط آبان ماه كشت شود.