مبناي قرآني مقاومت عليه سلطه ( با نگاهي به تحول مفهوم سلطه در تفاسير شيعه و اهل سنت)

مقاومت عليه سلطه غيرمسلمانان بر مسلمانان از مباني وحياني متقني برخوردار است.يكي از مهمترين اين مباني، آيه ۱۴۱ سوره نساء است كه اساس قاعده فقهي نفي سلطه كفار بر مسلمين است.انجام هر اقدامي كه منجر به برتري كافران بر مسلمانان شود،حرمت تشريعي دارد.بررسي صورت گرفته در پژوهش حاضر نشان مي دهد بيشتر مفسرين معاصر شيعه و سني،برخلاف اسلاف خود،با توسعه معنايي نفي سلطه كافرين بر مسلمانان به دلالت هاي سياسي و اجتماعي اين آموزه قرآني به صورت جدي توجه كرده اند. هدف از پژوهش حاضر تبيين تحول در فهم دلالت هاي سياسي و اجتماعي آيه نفي سلطه وبررسي عوامل آن(مساله) با روشي توصيفي تحليلي(روش) است. مي توان دو عامل مهم را براي اين تغيير رويكرد بيان كرد.عامل اول سلطه دولت هاي غربي بر بخش هاي وسيعي از جهان اسلام است.اين مشكل موجب شده است مصلحان و متفكران ديني با تامل در متون اصيل اسلامي تلاش كنند راهي براي برون رفت از آن بيابند.عامل دوم تلاش فقهاء مسلمان به بويژه فقهاء شيعه در شكل دهي به جنبش هاي اعتراضي عليه سلطه خارجي بر مبناي اين اصل قرآني(يافته ها) به عنوان يكي از مهمترين مباني ديني نفي سلطه غيرمسلمانان بر مسلمانان است.