توسعه مدل هيبريدي به‌منظور كاهش تلفات بهره‌برداري آب از مخزن سدها

يكي از مهم‌ترين منابع هدررفت آب در مخازن سدها، كنترل شاخص‌هاي كارايي مخزن، كمبود و تلفات آب از طريق تبخير و تراوش است. در اين پژوهش درگام نخست جهت تدوين سياست هاي بهره‌برداري، مدل SOP سد پيشين واقع در استان سيستان و بلوچستان طي سال‌هاي 1390 تا 1397 تدوين شد. سپس براي شناسايي مقادير رهاسازي بهينه در سياست‌هاي بهره‌برداري، مدل گراديان كاهشي تعميم‌يافته (GRG) با سياست بهره‌برداري استاندارد (SOP) و روش ميانگين گيري هيبريد گرديد. لذا مدل هاي هيبريدي بهينه‌سازي-  شبيه‌سازي گراديان كاهشي تعميم‌يافته-بهره‌برداري استاندارد (GRG-SOP) و گراديان كاهشي تعميم‌يافته-بهره‌برداري استاندارد-ميانگين گيري (GRG-SOP-AVE) توسعه داده شد. در اين پژوهش شاخص‌هاي تلفات آب (تبخير و تراوش)، كمبود و شاخص‌هاي كارايي مخزن به‌ازاي سياست‌هاي بهره‌برداري GRG-SOP،  GRG-SOP-AVEو بهره‌برداري فعلي برآورد شدند تا بهترين سياست بهره‌برداري شناسايي گردد. نتايج اين پژوهش نشان مي دهد كه سياست بهره‌برداري به‌دست‌آمده از مدل GRG-SOP-AVE، سبب مي شود تا مقادير شاخص‌هاي كمبود  MCM/yr35.32، تبخير MCM/yr 10.74 و تراوش MCM/yr 0.002 كاهش پيدا كنند. هم‌چنين شاخص‌هاي اعتمادپذيري، برگشت پذيري، آسيب پذيري و انعطاف پذيري به‌ترتيب به ميزان 67.58، 24.59، 31.69 و 11.35 درصد نسبت به سياست هاي ديگر بهبود بيش‌تري داشته است. لذا پيشنهاد مي‌گردد جهت كاهش تلفات تراوش، تبخير و كمبود تأمين، از سياست به‌دست‌آمده از مدل GRG-SOP-AVE در ساير سدها استفاده شود.