سنگ‌شناسي و محيط تكتونوماگمايي گرانيتوييد ذرتي جنوب‌باختري بيرجند (خاور بلوك لوت)

توده‌ گرانيتوييدي ذرتي در حاشيه‌ خاوري بلوك لوت برونزد دارد. اين توده شامل توناليت بيوتيت‌دار و سينوگرانيت- آلكالي‌فلدسپار گرانيت به‌همراه گرانوديوريت‌هاي پورفيروييدي بيوتيت و تورمالين‌دار گرانيت انكلاوهاي آذرين و رسوبي دگرگون‌شده رگه‌ها و دايك‌هاي فلسيك است. كوارتز پلاژيوكلاز ميكروكلين ارتوز بيوتيت مسكوويت و تورمالين از كاني‌هاي سازنده‌ اين توده هستند. اين توده‌ آذرين دروني از نوع كالك‌آلكالن پتاسيم بالا پرآلومينوس و از گرانيت‌هاي نوع S است. نمودارهاي عنصرهاي فرعي و خاكي كمياب دست‌كم دو روند را نشان مي‌دهند كه احتمالاً نشان‌دهنده‌ خاستگاه متفاوتي براي واحدهاي سنگي مختلف اين توده است. سنگ‌هاي سازنده‌ اين گرانيتوييد از عنصرهايي مانند Rb Th U K و Pb غني‌شدگي و از عنصرهايي مانند Nb Sr P Ti و Zr تهي‌شدگي نشان مي‌دهند. اين ويژگي‌ها از نشانه‌هاي دخالت پوسته در پيدايش ماگماهاي پهنه‌هاي برخوردي به‌شمار مي‌روند. واحدهاي گرانوديوريت پورفيروييدي تورمالين‌دار و سينوگرانيت تا آلكالي‌فلدسپار گرانيت از ذوب سنگ مادري متاپليتي و غني از رس با خاستگاه پوسته‌ بالايي و بي دخالت گوشته به كمك آبزدايي مسكوويت و در يك كمان برخوردي پديد آمده‌اند. واحدهاي گرانوديوريت پورفيروييدي بيوتيت‌دار به‌همراه گرانيت توناليت بيوتيت‌دار و انكلاوهاي آن پيامد ذوب سنگ مادري متاگري‌وكي و فقير از رس با خاستگاه پوسته‌ بالايي و بي دخالت گوشته به كمك آبزدايي بيوتيت و محيط زمين‌ساختيِ به‌ترتيب برخوردي و پسابرخوردي بوده‌اند. نمودارهاي تعيين فشار و دما نشان‌دهنده‌ فشار آب 5≥ كيلوبار و دماي 650 تا 700 درجه‌ سانتيگراد براي گرانوديوريت‌هاي پورفيروييدي بيوتيت و تورمالين‌دار و سينوگرانيت تا آلكالي‌فلدسپار گرانيت و دماي 775 درجه‌ سانتيگراد براي گرانيت توناليت‌هاي بيوتيت‌دار و انكلاوهاي آن هستند.