• شماره ركورد
    1386825
  • عنوان مقاله

    مقايسه تركيب عنصرهاي كمياب زيركن در گرانيتوييدهاي نوع S و I در پهنه‌ تك‏‌نار جنوب سبزوار

  • پديد آورندگان

    مظهري ، علي دانشگاه پيام نور مركز تهران - دانشكده علوم - گروه زمين‌شناسي , كلوتزلي ، اورس دانشگاه وين - گروه پژوهشات ليتوسفري

  • از صفحه
    89
  • تا صفحه
    116
  • كليدواژه
    پهنه‌ تك‏‌نار , سبزوار , زيركن , عنصرهاي كمياب , گرانيتوييد نوع I و S
  • چكيده فارسي
    سنگ‌هاي آذرين دروني فلسيك پهنۀ تك‏‌نار شامل گرانيتوييدهاي I و S گوناگوني است كه در بازه‌ زماني 549-528 ميليون سال پيش پديد آمده‏‌اند. تركيب عنصرهاي كمياب در بلورهاي زيركن نشان‌دهنده پيدايش آنها در پوسته قاره‏‌اي است كه دچار فرايندهاي دگرگوني يا دگرساني نشده‏‌اند. دماسنجي برپايه‌ ميزان تيتانيم در زيركن نشان مي‏‌دهد دماي پيدايش گرانيتوييدهاي نوع I (ºC 808-860) از نوع S (ºC 877-910) كمتر است. تركيب عنصرهاي خاكي كمياب در بلورهاي زيركن فشار بخشي اكسيژن بالاتري را براي پيدايش گرانيتوييدهاي نوع I نسبت نوع S نشان مي‏‌دهد. بلورهاي زيركن در گرانيتوييدهاي نوع S به نسبت نوع I از عنصرهاي Ti P و Hf غني‌تر هستند؛ اما نمونه‏‌هاي نوع I به‌نسبت از عنصرهاي Y Th U و REE غني هستند. تفاوت تركيب عنصرهاي كمياب در بلورهاي زيركن گرانيتوييدهاي گوناگون پيامد خاستگاه و سرشت پترولوژيك متفاوت ماگماي اوليه سازنده‌ آنهاست. با افزايش دماي تبلور در گرانيتوييدهاي گوناگون منطقه ميزان عنصرهاي كمياب مانند Nb Hf Th و U در بلورهاي زيركن كاهش مي‏‌يابد كه اين ويژگي نشان‌دهنده‌ تحولات ماگمايي منظم مانند جدايش بلورين در هنگام سردشدن مذاب گرانيتي است.
  • عنوان نشريه
    پترولوژي
  • عنوان نشريه
    پترولوژي