بازخواني حكم قضاي روزۀ حائض در ماه رمضان با تكيه بر قرآن و روايات با رويكرد تحليلي انتقادي

يكي از احكامي كه به‌طور مشهور ميان فقها و مردم رايج است، وجوب قضاي روزۀ حائض ماه رمضان است. اساس اين حكم، روايات است و براي آن هيچ استدلال و مراجعه‌اي به قرآن صورت نگرفته است. اين پژوهش، در آغاز با بررسي روايات و آيات، مشخص مي‌كند كه اين حكم در حد شهرت فقهايي است و از پشتوانۀ تواتر يا تظافر و حتي كثرت روايي برخوردار نيست. در اين باره فقط چهار روايت مستقيم و غيرمستقيم بدين موضوع توجه داده‌اند. نيمي از روايات چهارگانه در اين‌ باره از ضعف سندي و ارسال رنج مي‌برند. دو روايت باقي‌مانده به‌دليل مخالفت با قرآن از حيّز اعتبار ساقط مي‌شوند. در قرآن نيز از آنجا كه به‌جا آوردن قضاي روزه در دو گروه يعني مسافر و بيمار حصر شده، و خبر واحد نمي‌تواند حصر قرآن را عموميت بخشد، ازاين‌رو وجوب قضاي روزۀ حائض، محل ترديد قرار مي‌گيرد. در اشكال بدين احتمال كه حيض در قرآن بيماري محسوب شود و بايد قضا را بجا آورد، براساس واكاوي لغتي و قرآني مشخص شد كه خداوند زن حائض را از شمار بيماران خارج ساخته و آن را نوعي تشويش روحي به‌شمار آورده است، بر اين اساس وجوب قضاي روزۀ رمضان طبق قرآن محل اشكال است.