مقدمه‌اي تاريخي بر مردم‌شناسي ايل مَماسَن (ممسني)

اين پژوهش درباره يكي از ايل‌هاي بزرگ عشاير ايران يعني ايل مماسن (ممسني) است. در اين پژوهش از روش اسنادي براي گردآوري داده‌ها و از روش تحليلي-تاريخي براي تحليل استفاده شده است. تاكنون آنچه به ممسني و منشأ آن مربوط مي‌شد، به نوشته حمدالله مستوفي منحصر مي‌گرديد كه ريشه اين ايل را جبل‌السماق سوريه و ناحيه شامات معرفي مي‌كند كه در اوايل قرن ششم وارد ايران شده‌اند. اما نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه ممسني‌ها عبارت‌اند از: 1- براهويي ممسني گروهي از ممسني‌ها هستند كه به زبان بلوچي هم صحبت مي‌كنند و بزرگ‌ترين ايل بلوچ در كشور پاكستان هستند و بيشتر به نام «محمدحسني» مشهورند. بعضي از آن‌ها هم در جنوب افغانستان زندگي مي‌كنند، 2- سيستاني ممسني شامل طوايف سربندي، شهركي، جر، بزي، جهان تيغ، بامدي، نوري، قزاق، پيري و نخعي، 3- بلوچ ممسني، شامل شه‌بخش (اسماعيل زهي)، هاشم زهي و نوشيرواني، 4- كرد ممسني، شامل ايل سنجابي ممسني‌تبار در ايران و ممسني كرد در عراق و سوريه، 5- لر ممسني در استان فارس، كهگيلويه و بويراحمد و بختياري.