بررسي تاريخ تطبيقي فلسفه با تأكيد بر ديدگاه فردريش اشلگل

يكي از رويكردها در فلسفه تطبيقي، مقايسۀ مبتني بر طبقه‌بندي نظامهاي فلسفي است كه پيشينۀ آن به ارسطو ميرسد. در دهۀ نخست سدۀ نوزدهم، ژراندو و اشلگل اين قسم از فلسفه تطبيقي را با تمركز بر گونه‌شناسي نظامهاي فلسفي و تحليل تطبيقي آنها، با عنوان تاريخ تطبيقي فلسفه، مطرح كردند. گونه‌شناسي زمينۀ رهايي انديشمند از محدوديتهاي يك نظام فلسفي را فراهم ميسازد و او را در موقعيت ارزيابي مشاركتهاي مختلف فيلسوفان ديگر قرار ميدهد. تاريخ تطبيقي فلسفه بر اين اصل استوار است كه براي تعيين جايگاه و سهم يك فيلسوف در تاريخ فلسفه، نبايد استدلالهاي معتبر و درست او مبناي داوري قرار داد، بلكه بايد مشاركت وي در تاريخ فلسفه با مشاركت‌ و نقش فيلسوفان دوره‌ها و سنتهاي فلسفي مختلف مقايسه گردد. بنابرين، هدف تاريخ تطبيقي فلسفه، برشمردن نظامهاي فلسفي بترتيب تاريخي نيست، بلكه مقصود نقد همۀ فلسفه‌هاي پيشين و بيان رابطۀ آنها با يكديگر است. بر اين اساس، چگونگي پيدايش يك نظام فلسفي از دل يك گونۀ ديگر و بسط و زوال آن، در تحليل تطبيقي مورد توجه قرار ميگيرد. تاريخ تطبيقي فلسفه بجاي تكيه بر اصول پيشيني، پيامدها و تأثيرات عملي فلسفه‌هاي مختلف در قلمرو علم، هنر و حكومت را مبناي ارزيابي قرار ميدهد. در اين مقاله، ضمن بررسي رويكرد ميان‌فرهنگي فردريش اشلگل به تاريخ تطبيقي فلسفه، شباهتهـا و تفاوتهـاي آن با فلسفـه تطبيقـي بمعناي جديـد كلمـه (ديـدگاه ماسون‌ـ‌اورسل) و تاريخ تطبيقي فلسفۀ جهان (با تمركز بر كتابي با همين عنوان از شارفشتاين) بررسي خواهد شد.