بررسي روش تصفيه لجن فعال هوادهي گسترده در كاهش آلودگي فاضلاب (مطالعه موردي: تصفيه ‌خانه فاضلاب تربت‌ حيدريه)

يكي از معضلات اساسي در مناطق خشك و نيمه خشك ايران كه بخش گسترده‌اي از كشور را تشكيل مي‌دهند، كمبود آب است. با توجه به اهميت كشاورزي در شرق كشور از جمله استان خراسان رضوي، براي رفع كمبود آب و تامين آب مورد نياز كشاورزي از فاضلاب تصفيه‌شده شهري استفاده مي‌شود. به منظور تصفيه فاضلاب از دو روش اصلي لجن فعال متعارف (CAS) و هوادهي گسترده (EAAS) استفاده مي‌شود. هدف پژوهش حاضر، بررسي كارايي روش تصفيه لجن فعال هوادهي گسترده به صورت ماهانه با توجه به تغييرات متغيرهاي اقليمي دما و بارش مي‌باشد. بدين منظور از داده‌هاي روزانه ورودي و خروجي به سيستم تصفيه‌خانه فاضلاب شهر تربت‌حيدريه در بازه يكساله (سال 1400) بر اساس پارامترهاي Q، BOD5،COD ،TSSو pH كه پارامترهاي اصلي و تعيين كننده در قابليت بازمصرفي پساب تصفيه شده مي‌باشند، استفاده شده است. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه راندمان حذف پارامترهاي BOD5،COD وTSS در اين تصفيه‌خانه به ترتيب 89.5، 87.2 و 89.0 درصد بوده و ميانگين غلظت پارامترهاي مذكور در پساب خروجي، به ترتيب 28.7، 56.0 و29.7 ميلي‌گرم بر ليتر مي‌باشد. لازم به ذكر است ميانگين اسيدي يا قليايي بودن پساب، مقدار 7.7 در تصفيه‌خانه بوده است. همچنين نتايج نشان داد كه تغييرات مقدار بارش تاثير قابل توجهي بر تغييرات مقدار غلظت فاضلاب ورودي به تصفيه خانه نداشته است. در مقابل، تاثير تغيير دما بر غلظت آلاينده‌ها كاملا محسوس است به‌طوري كه در ماه‌هاي سرد سال ( فصل زمستان) پارامتر دما برروي هوادهي و فعاليت باكتري‌هاي اثرگذار بوده و باعث كاهش كاكرد تصفيه‌خانه و افزايش غلظت پارامترها در پساب تصفيه شده خروجي شده است. ارزيابي غلظت پارامترها در پساب خروجي نيز نشان داد كه روش تصفيه فاضلاب در اين تصفيه‌خانه براساس استانداردهاي محيط زيست ايران، براي استفاده مجدد در كشاورزي و آبياري مطلوب مي‌باشد، اما براي تخليه به آبهاي سطحي، اين روش تصفيه نامناسب مي‌باشد.