بررسي آزمايشگاهي روش ‌ها‌ي كاهش آبشستگي پاياب حوضچه آرامش‌ (مطالعه موردي: بند سنگي ملاتي وطنا)

استفاده از بندهاي اصلاحي براي تثبيت بستر رودخانه‌ها و احداث حوضچه آرامش‌ جهت مستهلك كردن انرژي در پايين‌دست‌ اين سازه‌ها امري متداول است. بااين‌وجود همچنان شاهد فرسايش بستر رودخانه‌ها‌ در پايين‌دست‌ اين سازه‌ها هستيم. از روش‌ها‌ي تأثيرگذار بر كاهش پديده آبشستگي، ايجاد پرش هيدروليكي مستغرق درون حوضچه آرامش‌ است. لذا در تحقيق حاضر، تغييرات عمق آبشستگي در پايين‌دست‌ سازه بند سنگي ملاتي وطنا واقع در استان گلستان با ساخت مدل فيزيكي با مقياس 1:10 موردبررسي و ارزيابي قرار گرفت. تا بتوان با كاهش آبشستگي پايين‌دست آن موجب افزايش عملكرد و طول عمر سازه موردنظر، جهت حفاظت بستر رودخانه گردد. از دو روش شامل، بالا آوردن انتهاي كانال و استفاده از صفحات مستغرق به همراه لايه‌آرمور بلافاصله پس از حوضچه آرامش‌ استفاده شد. در بررسي انجام‌شده روش استفاده از صفحات مستغرق با آرايش زيگزاگي، كمترين درصد كاهش عمق آبشستگي برابر 43/3% مقدار مشاهده‌شده در آزمايش شاهد را نشان داد و روش بالا آوردن انتهاي كانال معادل دو برابر عمق پاياب با لايه‌آرمور 1/5 برابر طول حوضچه آرامش‌، بيشترين درصد كاهش عمق آبشستگي برابر80% مقدار مشاهده‌شده در آزمايش شاهد را نشان داد، همچنين اين روش به جهت ايجاد بيشترين مقدار آبشستگي در فاصله دورتر از حوضچه آرامش‌، عملكرد بهتري را در كاهش عمق آبشستگي پاياب حوضچه آرامش‌ بند سنگي ملاتي مورد نظر داشت.