نقش عرف در جاودانگي آيين اسلام

عرف صحيح و مورد تأييد شارع، يكى از ادله و ابزارهاى استنباط حكم شرعى و در مواردى مهم ترين و بعضاً تنها سند براى پاسخ به نيازهاي روز جامعه، در عرصه اجتهاد مي باشد. شارع در امور غير عبادي، مسلك عرف را تأييد كرده، و چون أمارات عقلايى نياز به جعل حجيّت از سوى شارع ندارند؛ بلكه همين كه عقلانى باشند براى حجيّت كافي است، زيرا مخاطب احكام شرع، توده مردم بوده و دستورات دين براي بهتر زندگي كردن آنان وضع شده است. واگذاري تشخيص موضوعات به عرف تخصّصي در بسياري از موارد كارگشا و موجب يكسان سازي در بناي عقلا مي شود. عرف موردنظر، عرف دقيق و دور از تسامح است كه با دقّت به تطبيق و تشخيص مي پردازد؛ در اين صورت است كه منع شرعي بر سر راهش نيست. در مورد عرف با اين ويژگي كه محصول فطرت عقلا و به عنوان يك قضيه كلّي حجّت مي باشد نمي توان گفت در زمان حضور معصومين(ع) حجّت است و در عصر غيبت حجّت نيست؛ بر اين مبنا، عرف يكي از ادله و ابزاري است كه به كمك آن مي توان به استنباط حكم شرعي پرداخت.