بررسي رشد بهره‌وري و كارآيي عوامل توليد در بخش كشاورزي استان كهگيلويه و بويراحمد

در سال‌هاي اخير، اندازه‌گيري و تحليل دقيق كارآيي و همچنين، استفاده از فناوري‌هاي نوين در بخش كشاورزي و تأثير آن بر بهره‌وري كل عوامل در اين بخش ضروري و در كانون توجه پژوهشگران گوناگون بوده است. با توجه به توان ويژه استان كهگيلويه و بويراحمد در بخش كشاورزي، بررسي بهره‌وري و كارآيي عوامل توليد در اين بخش مي‌تواند به بهبود وضعيت اقتصادي و اشتغال در اين استان كمك كند. هدف اصلي پژوهش حاضر استفاده از روش غيرپارامتري، تحليل پوششي داده ها (DEA) و بهره‌گيري از شاخص مالم‌‏كوئيست به ‏منظور بررسي رشد بهره‌وري و كارآيي عوامل توليد در بخش كشاورزي استان كهگيلويه و بويراحمد بود. براي بررسي رشد بهره‌وري و كارآيي عوامل توليد، داده هاي پژوهش مقدار مصرف عوامل توليد در بخش كشاورزي استان كهگيلويه و بويراحمد (از جمله مانده تسهيلات در بخش كشاورزي، نيروي كار، بذر، كود شيميايي و سم) را دربرمي‏گرفت، كه از آمارنامه هاي كشاورزي و گزارش‏‌هاي هزينه توليد سال هاي مختلف وزرات جهاد كشاورزي استخراج شدند. تحليل داده ها با بهره‌‏گيري از نرم‌افزار آماري DEAP2.1 صورت پذيرفت. نتايج نشان داد كه تغييرات فناوري بيشترين تأثير را بر بهره‌وري بخش كشاورزي داشته است و بهبود فناوري و بهره‌وري مديريت نهاده‌ها مي‌تواند بهبود بهره‌وري در بخش كشاورزي را به ‏همراه داشته باشد. همچنين، يافته هاي پژوهش نشان داد كه استفاده بهينه از نهاده‌هاي مختلف در بخش كشاورزي در بعضي از سال‌ها كارآ و در برخي ديگر از سال‌ها ناكارآ بوده است؛ اين ناكارآيي ممكن است به‏دليل عدم انتخاب تركيبي مناسب از داده و ستانده باشد. با توجه به نتايج پژوهش حاضر، پيشنهاد مي‌شود كه براي ارتقاي رشد بهره‌وري و توسعه كشاورزي در اين استان، بر نوآوري‌هاي فناوري در بخش كشاورزي، بهبود فرآيندهاي مديريتي و افزايش آگاهي و آموزش كشاورزان تمركز شود.