بررسي اثرات نرخ ارز بر صادرات فرآورده‏‌هاي لبني در ايران: كاربرد الگوي ماركوف سوئيچينگ

محصولات لبني از باارزش‌ ترين مواد غذايي است كه تقريباً تمامي مواد لازم براي رشد و ادامه حيات انسان را داراست. بين محصولات غذايي ايران، محصولات لبني رتبه نخست صادرات را به خود اختصاص داده و داراي نقشي مهم در ارزآوري كشور است. هدف از مطالعه حاضر بررسي تأثير نرخ ارز مؤثر بر صادرات فرآورده‏‌هاي لبني ايران است. بدين منظور، نخست، شرايط كنوني صادرات محصولات لبني و همچنين، نوسان‏‌هاي نرخ ارز مؤثر طي سال‌ هاي 1400-1370 در قالب عوامل مؤثر بر توسعه صادرات شناسايي شدند؛ سپس، آزمون اين عوامل با استفاده از الگوي ماركوف سوئيچينگ صورت گرفت. يافته‌ هاي پژوهش نشان داد كه متغيرهاي نرخ ارز واقعي و توليد داخلي شير به‏ صورت مثبت و تورم به‏ صورت منفي بر صادرات فرآورده‌‏هاي لبني مؤثرند؛ نرخ ارز مؤثر واقعي در هر دو رژيم مورد بررسي داراي اثر مثبت و معني‏‌دار بر ارزش صادرات فرآورده‏‌هاي لبني است و در هر دو رژيم، توليد شير داخلي اثر مثبت و معني‌‏دار بر الگوي يادشده دارد؛ همچنين، در هر دو رژيم الگوي برآوردشده، تأثير تورم بر صادرات لبنيات منفي و اما معني‌‏دار بوده است. با توجه به نتايج مطالعه، افزايش نرخ واقعي ارز مي ‌تواند منجر به افزايش صادرات فرآورده‌هاي لبني شود. اما با توجه به اثرات متفاوت تغييرات نرخ ارز بر محصولات مختلف، توصيه مي‌ شود كه در ارزيابي سياست‌ هاي اقتصادي مانند سياست ‌هاي كشاورزي، نرخ ارز واقعي محاسبه‌‏شده در پژوهش حاضر به ‏كار برده شود.