تحليل و مقايسه آثار سرريز نوسان‏‌هاي‌ نرخ ارز بر قيمت محصولات پروتئيني در مناطق شهري و روستايي ايران

از مهم‌ترين دلايل عدم دسترسي پايدار افراد به محصولات پروتئيني را بايد در نوسان‏‌هاي قيمتي پرتكرار مرتبط با اين محصولات جست‌‏وجو كرد، به‌گونه‌اي كه با نوسان قيمت اين محصولات، تأمين پايدار و مناسب آنها از سوي خانوارها با دشواري مواجه و از ميزان رفاه مصرف‌كنندگان كاسته مي‌شود. هدف مطالعه حاضر تحليل و مقايسه آثار سرريز نوسان‏‌هاي‌ نرخ ارز بر قيمت محصولات پروتئيني در مناطق شهري و روستايي ايران بود؛ و بدين منظور، از داده‌هاي سري زماني ارديبهشت 1381 تا آذر 1400 و مدل‏‌هاي گارچ (GARCH) چندمتغيره استفاده شد. نتايج نشان داد كه وقوع تكانه در بازار ارز به بازار شير، پنير و تخم‌مرغ در مناطق شهري منتقل و به‏ صورت معني‌دار، به تمامي بازارهاي محصولات پروتييني در مناطق شهري سرريز مي‌شود؛ در عين حال، بروز تكانه ارزي بر نوسان‏‌هاي بازارهاي گوشت قرمز و سفيد و آبزيان در اين مناطق تأثير نمي‌گذارد. در مناطق روستايي نيز همچون مناطق شهري، ايجاد تكانه‌هاي ارزي به بازار گوشت قرمز و سفيد منتقل نمي‌شود؛ با اين همه، در مناطق روستايي، برخلاف مناطق شهري، نوسان‏‌هاي ايجادشده در بازار ارز به بازار گوشت قرمز و سفيد سرريز نمي‌شود. همچنين، در مناطق روستايي، سرريز نوسان در ميان بازارهاي محصولات پروتئيني عمدتاً در جهت معكوس اتفاق مي‌افتد. در نهايت، بر اساس نتايج پژوهش حاضر، تعديل سياست‌گذاري‌ها از سمت سياست‌هاي حمايت از مصرف‌كنندگان به سوي سياست‌هاي حمايت از توليدكنندگان با هدف افزايش عرضه و تنظيم قيمت محصولات پروتئيني مورد تأكيد قرار گرفت.