اثر محافظتي گياه خرفه بر آسيب‌هاي ناشي از اثرات سمي بوسولفان در دستگاه توليد مثلي نر در مدل حيواني رت

هدف از اين مطالعه، بررسي اثرات آنتي‌اكسيداني و محافظتي عصاره گياه خرفه بر آسيب‌هاي توكسيك ناشي از تجويز بوسولفان بر برخي شاخص‌هاي اسپرمي در دستگاه تناسلي مدل رت نر بود. 40 سر موش نر بالغ نژاد ويستار با وزن 250-280 گرم به طور تصادفي به 4 گروه 10 تايي شامل، گروه‌هاي دريافت كننده بوسولفان، بوسولفان+غلظت 5 درصد عصاره خرفه، بوسولفان+غلظت 10 درصد عصاره خرفه به مدت 5 هفته و گروه كنترل تقسيم شدند. ميانگين شاخص‌هاي اسپرمي مانند درصد اسپرم‌هاي زنده، اسپرم‌هاي متحرك پيش رونده در هرگروه مقايسه شدند. ميزان فعاليت آنزيم‌هاي سوپراكسيد ديسموتاز،كاتالاز و مالون دي آلدئيد در بيضه رت‌ها ارزيابي و مقايسه شد، همچنين بررسي‌هاي بافت‌شناسي در گروه‌هاي مختلف انجام شد. ميانگين هر سه شاخص اسپرم به طور معني‌داري در گروه بوسولفان نسبت به همه گروه‌ها كاهش نشان داد (0.05 P). بيشترين ميزان مالون دي‌آلدئيد و كمترين فعاليت آنزيمي سوپراكسيد ديسموتاز مربوط به گروه بوسولفان، سپس هر دو غلظت عصاره خرفه و گروه كنترل بود (0.05 P). فعاليت آنزيم كاتالاز در گروه‎‌هاي بوسولفان و دو غلظت 5 و 10% عصاره خرفه اختلاف معني‌داري نداشت (0.05 P) و گروه كنترل بيشترين فعاليت آنزيمي كاتالاز نسبت به ساير گروه‌ها نشان داد (0.05 P). نتايج هيستوپاتولوژي، نشان از بالاتر بودن امتيازدهي جانسون در هر دو گروه درماني نسبت به گروه بوسولفان و كمتر بودن آن نسبت به گروه كنترل داشت(0.05 P). نتايج نشان داد عصاره خرفه بدون وابستگي به غلظت مي‌تواند اثرات توكسيك ناشي از بوسولفان در دستگاه توليد مثلي نر و اسپرماتوژنز را از طريق كاهش اكسيداسيون اسيدهاي چرب غشا و افزايش فعاليت آنزيم سوپراكسيد ديسموتاز كاهش دهد.