تأثير اسانس دارچين بر عملكرد، قابليت هضم مواد مغذي و تخمير شكمبه‌اي در بره‌هاي نر پرواري

سابقه و هدف: در چند سال اخير به دليل نگراني‌هاي بشر در مورد پديدار شدن سويه‌هاي باكتريايي مقاوم، توجه ويژه اي به اسانس و عصاره هاي گياهي به عنوان جايگزين آنتي‌بيوتيك‌هاي محرك رشد در جيره دام و طيور شده است. نتايج مطالعات برون‌تني نشان داده‌اند كه اسانس‌ها و اجزاي تشكيل‌دهنده آنها داراي پتانسيل لازم براي تغيير تخمير شكمبه و بهبود استفاده از انرژي در نشخواركنندگان هستند. يكي از اسانس‌هايي كه بسيار مورد توجه قرار گرفته است، اسانس دارچين مي‌باشد، بنابراين، آزمايش حاضر با هدف بررسي اثر اسانس دارچين بر عملكرد رشد، قابليت هضم مواد مغذي و تخمير شكمبه‌اي در بره‌هاي نر پرواري انجام شد.مواد و روش: اين آزمايش در چارچوب طرح كاملا تصادفي بصورت اندازه هاي تكرار شده ( سه دوره زماني يك ماهه) با استفاده از 20 رأس بره نر كردي 8 ماهه با ميانگين وزن 4.06 ± 26.15 كيلوگرم با چهار تيمار و پنج تكرار در هر تيمار در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه كردستان انجام گرديد. بره‌ها در طول دوره آزمايش در داخل جايگاه‌هاي انفرادي نگهداري شدند و در دو نوبت صبح و عصر در ساعت (07:30 و 18:00) تغذيه شدند. تيمارهاي آزمايشي شامل: 1) جيره پايه بدون اسانس دارچين (شاهد)، 2) جيره پايه حاوي 0.5 ميلي‌ليتر اسانس دارچين به ازاي هر رأس در روز، 3) جيره پايه حاوي 1 ميلي‌ليتر اسانس دارچين به ازاي هر رأس در روز و 4 ) جيره پايه حاوي 2 ميلي‌ليتر اسانس دارچين به ازاي هر رأس در روز بود. به‌منظور بررسي تغييرات وزن زنده، وزن كشي در ابتداي آزمايش و سپس روز 24‌ام هر دوره انجام شد. جهت تعيين ميزان ماده خشك مصرفي، تفاضل ميزان خوراك داده شده و پسماند آن براي هر دام به صورت روزانه اندازه‌گيري شد. براي تعيين قابليت هضم مواد مغذي تيمارهاي آزمايشي از ماركر داخلي خاكستر نامحلول در اسيد2 استفاده گرديد. جهت تعيين pH، غلظت نيتروژن آمونياكي و اسيدهاي چرب فرار شكمبه، در روز 26ام هر دوره، چهار ساعت پس از خوراك‌دهي صبحگاهي با استفاده از لوله مري از دام‌ها نمونه مايع شكمبه به كمك پمپ خلاء گرفته شد.يافته‌ها: ميزان ماده خشك مصرفي، وزن انتهاي دوره و افزايش وزن روزانه تحت تأثير اضافه كردن اسانس دارچين قرار نگرفت، همچنين قابليت هضم ماده خشك، ماده آلي و الياف نامحلول در شوينده خنثي تحت تأثير تيمارهاي آزمايشي قرار نگرفت (0.05 P)، در حالي‌كه قابليت هضم پروتئين خام در بره‌هاي تغذيه شده با يك ميلي‌ليتر اسانس دارچين در روز نسبت به تيمارهاي 0.5 ميلي‌ليتر و 2 ميلي‌ليتر افزايش يافت (0.05 P). اضافه كردن اسانس دارچين تأثير معني‌داري بر غلظت كل اسيدهاي چرب فرار و نسبت مولي استات، پروپيونات، بوتيرات و ايزووالرات نداشت. غلظت نيتروژن آمونياكي مايع شكمبه در بره‌هاي تغذيه شده با جيره‌هاي حاوي 1 و 2 ميلي‌ليتر اسانس دارچين در مقايسه با تيمار شاهد افزايش يافت (0.05 P) همچنين در اين مطالعه ميانگين pHشكمبه، كمينه و بيشينه آن تحت تاثير اسانس دارچين قرارنگرفت، كه عدم تأثير معني دار اسانس دارچين بر pH مايع شكمبه در مطالعه جاري به دليل عدم تغيير در غلظت كل اسيدهاي چرب فرار، قابل انتظار بود.نتيجه‌گيري: نتايج حاصل از اين مطالعه نشان داد كه استفاده از اسانس دارچين در مقادير استفاده شده و در شرايط اين آزمايش نتوانست عملكرد رشد بره‌هاي نر پرواري، قابليت هضم ظاهري مواد مغذيي و تخمير شكمبه‌اي را تحت تاثير قرار دهد.