اثر روش‌هاي فرآوري دانه جو و منابع نيتروژن غير‌پروتئيني جيره غذايي بر عملكرد، قابليت هضم مواد مغذي و خصوصيات لاشه در بره‌هاي پرواري نژاد افشاري

سابقه و هدف: با توجه به اين كه فرآوري مواد خوراكي ممكن است باعث افزايش عملكرد در دام گردد. امروزه برخي از روش هاي فرآوري دانه غلات مورد توجه قرار گرفته است. از طرفي، كمبود خوراك دام، به‌خصوص با توسعه روش‌هاي صنعتي پرورش دام، دامداران و پژوهشگران را بر آن داشت تا به فكر شناسايي و استفاده از پسمانده هاي كشاورزي و دامپروري و منابع جديد خوراكي در تغذيه دام باشند كه از آن جمله به مصرف كود مرغي و اوره در تغذيه نشخواركنندگان اشاره كرد. با توجه به اينكه تحقيقي در زمينه اثر روش‌هاي فرآوري دانه جو و منابع نيتروژن غيرپروتئيني جيره غذايي بر عملكرد رشد و قابليت هضم مواد مغذي و خصوصيات لاشه در بره هاي پرواري نژاد افشاري انجام نشده بود، لذا بر اين اساس تحقيق حاضر انجام گرفت.مواد و روش ها: اين آزمايش در قالب طرح كاملاً تصادفي با هفت تيمار شامل گروه شاهد حاوي دانه جو كامل (بدون آسياب كردن) و بدون اوره و كود مرغي، تيمارهاي 2 و 3 و 4 به‌ترتيب با روش فرآوري مختلف آسياب كردن، پرك كردن و پلت كردن با سطح معين اوره (1درصد) و تيمارهاي 5 و 6 و 7 به‌ترتيب با روش فرآوري مختلف آسياب كردن، پرك كردن و پلت كردن با سطح معين كود مرغي (12 درصد) بر روي بره‌هاي پرواري افشاري انجام گرفت. به هر تيمار تعداد 5 رأس بره پرواري در سن 3 ماهگي به وزن 1±24 اختصاص داده شد كه به صورت انفرادي در قفس هاي جداگانه به مدت 14 روز دوره عادت‌پذيري و 84 روز دوره پروار نگه‌داري شدند. ماده خشك، خاكستر، الياف خام، چربي خام و پروتئين خام با استفاده از روش (AOAC، 2000)، الياف نامحلول در شوينده‌ي خنثي و الياف نامحلول در شوينده‌ي اسيدي بر اساس روش ون‌سوست و همكاران (1991) تعيين گرديد (51). در پايان دوره پروار سه رأس از هر تيمار به‌طور تصادفي كشتار شده و وزن لاشه گرم و وزن لاشه سرد و اجزا آن اندازه‌گيري شد.يافته‌ها: مقدار خوراك مصرفي روزانه، افزايش وزن روزانه و ضريب تبديل خوراك بين تيمارهاي آزمايشي تفاوت معني-داري داشت. قابليت هضم ظاهري ماده خشك و ماده آلي تفاوت معني‌دار داشت و تيمار شاهد (دانه جو كامل بدون اوره و كود مرغي) بيشترين قابليت هضم ظاهري را داشت. قابليت هضم در كربوهيدرات غير اليافي تفاوت معني‌دار داشت به‌طوري-كه تيمار 5 (روش فرآوري آسياب كردن به همراه كود مرغي) بالاترين قابليت هضم ظاهري را داشت. تيمارهاي آزمايشي بر وزن ران، وزن گردن، وزن دنبه، وزن چربي بطني، طول لاشه و طول نيم لاشه معني‌دار بودند. نتيجه‌گيري: نتايج نشان داد كه روش‌هاي فرآوري دانه جو به همره منابع نيتروژن غيرپروتئيني تأثير معني‌دار بر افزايش وزن روزانه، ماده خشك مصرفي، ضريب تبديل غذايي، برخي از اندام‌هاي بره‌هاي پرواري، قابليت هضم ماده خشك و ماده آلي با گروه شاهد داشت. به‌طور كلي مي‌توان در جيره بره‌هاي پرواري از فرآوري دانه جو به همراه اوره (1 درصد) و كود مرغي (12 درصد) بدون اثرات مضر بر فراسنجه‌هاي توليدي و عملكرد پروار، استفاده كرد.