بررسي عوامل موثر بر الگوي مصرف فضاهاي عمومي شهري مطالعه موردي: مناطق منتخب شهر تهران

در دهه‌هاي اخير گسترش فضايي و كالبدي همراه با تراكم جمعيت در سطح شهر و نيز تغييرات در سبك زندگي شهرنشيني فضاهاي عمومي شهري را به مكاني براي شكل‌گيري حيات روزمره شهري، تعاملات متفاوت اجتماعي و اقتصادي و محلي و بروز نابرابري‌ها تبديل كرده است. فضاهاي شهري با فعاليت‌ها و الگوهاي رفتاري استفاده‌كنندگان خود معني و مفهوم مي‌يابند. علي‌رغم آنكه الگوهاي رفتاري اساساً پيرو فرهنگ استفاده‌كنندگان مي‌باشد اما نقش عوامل محيطي را بر نحوه استفاده صحيح از فضاهاي شهري را نمي‌توان ناديده گرفت. پژوهش حاضر نيز اعتقاد دارد كه استفاده از فضاهاي عمومي متأثر از عوامل اقتصادي، اجتماعي و زمينه‌اي است. هدف پژوهش حاضر بررسي عوامل موثر بر الگوي مصرف فضاهاي عمومي شهري است. روش تحقيق پيمايشي و ابزار تحقيق پرسشنامه و بستر پژوهش شهر تهران مي‌باشد. جامعه آماري جمعيت بالاي 18 سال شهر تهران در سال 1395 و حجم نمونه كه با استفاده از روش خوشه‌اي و فرمول كوكران 384 نفر برآورد شده است. تحليل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار ليزرل بهره گرفته‌شده است. با توجه به بررسي‌هاي به‌عمل‌آمده و با توجه به عوامل اقتصادي و اجتماعي پنج الگوي مصرف فضاي عمومي شهري ازجمله فضاي عمومي سنتي و كلاسيك، فضاي عمومي تجاري، فضاي عمومي سرگرمي و تفريحي و ...، فضاي عمومي مصرفي، فضاي عمومي نوع سوم از هم متمايز گرديد و مشخص شد كه مناطق شهري متناسب با سطوح مختلف اقتصادي و اجتماعي گرايش به الگوي خاصي از مصرف فضاهاي شهري دارند. همچنين نتايج حاصل از نرم‌افزار ليزرل در ارتباط با تأثيرگذاري عوامل بر الگوي مصرف فضاهاي عمومي شهري نيز مشخص شد از بين شاخص عوامل اقتصادي با ضريب 0.54، عوامل اجتماعي با ضريب 0.47 و عوامل زمينه‌اي با 0.43 مهم‌ترين عوامل تأثيرگذار بر الگوي مصرف فضاي عمومي مي‌باشند.