تأثير فرم شهري در توليد سفرهاي خودرو مبنا با تأكيد بر توسعه شهر كم كربن مطالعه موردي: نواحي ترافيكي شهر زنجان

سفرهاي خودرو مبنا از مهم‌ترين عوامل آلودگي هواي شهرهاي ايران مي‌باشد. در اين راستا، سياست‌هاي مختلفي براي كاهش آلودگي هواي شهرها اتخاذ گرديده كه عمدتاً عاري از هرگونه برنامه‌ريزي فضايي مي‌باشند. در نظرياتي همچون شهر كم كربن، كاهش آلودگي هوا از طريق برنامه‌ريزي‌هاي فضايي همچون تغيير در فرم شهري جهت كاهش سفرهاي خودرو مبنا مدنظر مي‌باشد. سفرهاي خودرو مبنا در شهر زنجان، مسئله توليد گازهاي گلخانه‌اي را به معضل بزرگي در اين شهر تبديل كرده است؛ معضلي كه با برنامه‌ريزي فضايي و تأكيد بر ساختارهاي فرم شهري، قابل تعديل مي‌باشد بنابراين در اين مقاله به بررسي تأثير فرم شهري در توليد سفرهاي خودرو مبنا، با استفاده از روش‌هاي آمار فضايي پرداخته‌شده است. جهت نيل به اين هدف، چنين فرض شده است كه عناصر فرم شهري همچون تركيب كاربري‌ها، داراي بيشترين نقش در توليد سفرهاي خودرو مبنا مي‌باشند؛ نوع تحقق در اين مقاله كاربردي بوده و روش بررسي آن توصيفي-تحليلي و همبستگي مي‌باشد. نتايج حاصل از به‌كارگيري روش موران نشان مي‌دهد كه معيارهاي به‌كاررفته داراي خودهمبستگي مكاني مي‌باشند و استفاده از روش رگرسيون وزني جغرافيايي جهت تحليل ارتباط مندي متغيرها بسيار مفيد مي‌باشد. نتايج حاصل از رگرسيون وزني جغرافيايي نشان مي‌دهد كه معيار تراكم جمعيتي با ضريب اهميت 0.31 داراي كمترين اهميت در الگوي سفر شهري بوده و معيار تركيب كاربري‌ها و تراكم خيابان‌ها به ترتيب با ضريب اهميت 0.46 و 0.49 داراي بيشترين اهميت در الگوي سفر شهري مي‌باشند. بر اين اساس مي‌توان چنين نتيجه گرفت كه معيارهاي فرم شهري داراي تأثير بيشتري در توليد سفرهاي خودرو مبنا شهري مي‌باشند و بايد بيشتر موردتوجه مديران و برنامه‌ريزان شهري قرار گيرد