كارآيي رويكرد همبستگي اجتماعي اميل دوركيم بر ارتقاء كاركردهاي آييني فضاهاي شهري مطالعه موردي: محور زينبيه و حسينيه اعظم تا امامزاده سيدابراهيم (ع) شهر زنجان

رويكرد اميل دوركيم مبتني بر يافتن عنصري كه مردم را در يك جامعه كنار هم نگه مي‌دارد، مي‌باشد. ازاين‌رو كاركردهاي آييني مي‌توانند به‌عنوان محرك شكل‌گيري و نگه‌داشت جمعي در فضاهاي شهري تلقي گردند. روش تحقيق توصيفي-تحليلي مبتني بر پيمايش ميداني (پرسشنامه) است. جامعه آماري تحقيق حاضر شهروندان رهگذر و كسبه‌اي است كه به اهداف مختلف حضورداشته و تعداد آنها نامعلوم مي‌باشد. برحسب فرمول كوكران و با روش نمونه‌گيري تصادفي ساده، ۳۵۰ نفر به‌عنوان نمونه مورد پرسش‌گري قرارگرفته‌اند. براي شناخت تأثير و ارتباط معناداري شاخص‌هاي همبستگي اجتماعي با كاركردهاي آييني در محور موردمطالعه از آزمون آماري تي‌تك نمونه‌اي و همبستگي پيرسون از نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتايج نشان داد كه در ميان شاخص‌هاي همبستگي اجتماعي متغيرهاي تعلق به بافت‌هاي تاريخي و سنتي، ارتقاء هويت، يادآوري خاطرات جمعي، احساس شادي و سرزندگي، دسترسي‌پذيري، ارتباطات و تعاملات اجتماعي و احساس امنيت به ترتيب با ميانگين 09/4، 80/3، 73/3، 57/3، 46/3، 39/3، 35/3 بيشترين تأثير را در ارتقاء كاركردهاي آييني داشته‌اند. محرك‌هاي كاركردهاي آييني فضا جهت افزايش همبستگي اجتماعي نيز شامل متغيرهاي تأثيرگذار بالا بوده كه عدم تقويت مبلمان شهري، كاهش جذابيت ورودي و كف‌سازي مناسب، عدم مشاركت در بازسازي و حفظ بناهاي هويت‌مند، عدم نظافت و تميزي محور، عدم نصب تابلوهاي راهنماي مسير و... نيز تأثير منفي بر كاركرد آييني خواهد داشت. يافته‌ها نشان داد كه هرچقدر كيفيت علائم بصري و كالبدي فضا از جهت تقارن و وحدت فيزيكي بهبود يابد، تأثير بسزايي در تداوم شكل‌گيري و ارتقاء كاركردهاي آييني محور موردمطالعه خواهد داشت و بالعكس