بررسي تطبيقي ساختارهاي مربعي در اشعار كودك و پريودهاي موسيقايي از منظر تقارن، تقطيع و برتري اصل متريك-ريتميك

بيان مسئله: پژوهشگران، ساختارهاي پريوديك موسيقايي را به‌صورت سؤال و جواب مربعي مي‌شناسند كه بخش اعظمي از كارگان موسيقي را شكل مي‌دهد. در چنين ساختارهايي وقفه‌هاي طولاني‌تر در انتهاي سؤال و جواب و وقفة كوتاه‌تر در ميانۀ سؤال و ميانۀ جواب قرار مي‌گيرد. نگرش فرمال سه‌بخشي، دوبخشي و پريودها از منظر كورگيان (تصاعد متريك) و پژوهش‌هاي ديگر در زمينۀ گروه‌هاي صوتي، همگي احاطة متريك را در ساختارهاي ملوديك نشان مي‌دهند. به‌نظر مي‌رسد ساختارهاي شعري نيز از اصول تصاعد متريك موسيقي پيروي مي‌كنند. هدف پژوهش: اين مقاله يافتن ساز و كاري براي توصيف ساختار ريتميك و دوري اشعار كودكانه و سپس آزمودن نظرية به‌دست آمده در يك جامعة آماري است. در پژوهش‌هاي پيشين ريتم و عروض شعر كودكانه به‌عنوان عامل موسيقي بيروني بررسي شده و مدل‌هايي نيز براي شعر عاميانه و عروضي وجود دارد. اما تطبيق كاركرد متريك بر شعرهاي عاميانه مخصوصاً مبتني بر زيبايي‌شناسي شنيدار كمتر صورت گرفته است.روش پژوهش: اين پژوهش از نوع كمي-كيفي است و در گام اول به روش كيفي و مبتني بر منابع كتابخانه‌اي، ميزان انطباق نظريه‌هاي متريك با اشعار كودكانه و عاميانه انجام مي‌شود. درگام دوم، فاز كمي، 20 مخاطب در آموزن شنيداري شركت مي‌كنند.نتيجه‌گيري: ساختار شعرهاي كودكانه قابل توصيف بر مبناي اصول تصاعد متريك هستند. با توجه به نتايج 90 درصدي مخاطبان مي‌توان دريافت، شنوندگان الگوهاي مبتني بر تقسيمات مربعي را طبيعي‌تر مي‌دانند؛ به‌همين دليل ساختمان اغلب اشعار عاميانۀ، مبتني بر سؤال و جواب هستند.