تبيين راهكارهاي حفاظتي مجموعۀ تاريخي بازار تبريز مبتني‌بر شناخت و آسيب‌‌شناسي ارزش‌‌هاي فرهنگي- تاريخي ميراث معماري

بيان مسئله: حفاظت و احياي ميراث معماري، تلاشي براي حفظ موجوديت بنا و احياي هويت برخاسته از فرهنگ است. از آنجا‌كه سياست‌‌هاي حفاظتي ساختاري و فيزيكي رايج كه اهداف متمركزي را در راستاي افزايش طول عمر بنا دنبال مي‌‌كنند به تنهايي نمي‌‌توانند هدف مذكور را محقق سازند.هدف پژوهش: اين پژوهش سعي بر آن داشته تا با شناخت ارزش‌‌هاي غيركالبدي در مختصات مكاني موردنظر، نگاهي فراتر از ديدگاه صرف فيزيكي را ارائه داده و از منظر هويت‌‌شناسي، مؤلفه‌‌هاي ارزشي آسيب‌‌ديدۀ مجموعۀ بازار تاريخي تبريز را شناسايي و راهكارهاي حفاظت مبتني‌بر ارزش‌‌هاي غيركالبدي مؤثر در تقويت ارزش‌‌هاي فرهنگي و تاريخي را عنوان كند.روش پژوهش: در راستاي حل مسئله، از روش كيفي نظريه‌مبنايي مبتني‌بر داده‌‌هاي اكتشافي حاصل از مصاحبه با دو گروه متخصصان و كسبه در حجمي برابر با 31 و 15 نفر بهره گرفته شد. تحليل اظهارات گروه شركت‌‌كننده طي فرايندي منظم و در عين‌‌حال مداوم در سه مرحله كدگذاري باز، محوري، و انتخابي انجام شد.نتيجه‌‌گيري: نتايج تحليل يافته‌‌ها نشان داد كه ارزش‌‌هاي غيرمادي فرهنگي و تاريخي مجموعه بازار تاريخي تبريز مجموعاً در هشت طبقه شامل قدمت، اصالت، سنت، اعتبار تاريخي/ ساختار فرهنگي، آيين‌‌ها، مذهب، و حيات فرهنگي قابل تدوين و دسته‌‌بندي بوده و در جريان آسيب‌‌شناسي ارزشي و تدقيق آسيب‌‌هاي وارده نيز بيشترين ميزان آسيب متوجه ارزش‌‌هايي چون اصالت كالبدي، سنت كاركردي و كالبدي، ساختار فرهنگي (نگرش و قوانين)، سنت‌‌هاي آييني- فرهنگي و باورها و اعتقادات است. از اين‌‌رو راهبردهايي در راستاي صيانت و احياي ارزش‌‌هاي آسيب‌‌ديده پيشنهاد شد كه با اجرا و كاربست آن‌‌ها مي‌‌توان بر طول عمر و ماندگاري اين ميراث ارزشمند تاريخي افزود.