بازخواني زنانه‌نگر از فلسفه اخلاق اسلامي: بررسي انتقادي يك تجربه پژوهشي

اين مقاله مروري انتقادي است بر يك تجربه پژوهشي نو در فلسفه اخلاق اسلامي: كتاب فلسفه اخلاق جنسيتي‌شده؛ فلسفه اخلاق اسلاميِ كلاسيك در باب نفس، خانواده و جامعه، نوشته زهرا ايوبي، منتشر شده در انتشارات دانشگاه كلمبيا به سال 2019. نوبسنده اين كتاب با بررسي سه كتاب كيمياي سعادت نوشته غزالي، اخلاق ناصري نوشته خواجه نصيرالدين طوسي و اخلاق جلالي نوشته دواني ادعا كرده است اخلاق اسلامي معرفي شده در آثار اين متفكران ماهيتي «اخراج‌گر» دارد كه مبتني بر اِعمالِ قدرت مردان زبده بر زنان و مردان طبقات پايين‌تر است و عدالت مورد بحث در اين آثار بر پايه نابرابري استوار است. نويسنده پس از بررسي اين آثار بيان مي‌كند كه بايد از تعريف انسان به مثابه حيوان عاقل عبور كرده و عقل را از اخراج‌گري رها كنيم. در بررسي اين اثر تأييد كرديم كه اين نوع تفسير از آثار نوشته شده در قلمرو فلسفه اخلاق اسلامي قابليت‌هاي بسياري براي احياي متون كهن و گفت و گوي انتقادي با سنت براي فهم امروز فراهم مي‌كند و اتفاقي فرخنده است، اما نويسنده اين كتاب مطالعه خود را بيش از آنكه با مداقه در جزئيات متون مورد بحث انجام دهد، درچارچوب نظريات فلسفه فمينيستي غربي درباره تاريخ فلسفه پيش برده است و همين باعث شده تا نتواند دستاوردهاي اصيلي، متناسب با زمينه‌ پژوهشي كه انتخاب كرده به‌دست آورد و جامعه دانشگاهي را از ظرافت‌ها و امكان‌هاي اينگونه مطالعاتِ معاصر در فلسفه اسلامي بهره‌مند كند.