تحليل سيستماتيك شبكه دانش برنامه‌ريزي توسعه يكپارچه روستايي

هدف: برنامه‌ريزي توسعه يكپارچه روستايي، نتيجه مجموعه اي از تحولات مختلف برنامه ريزي، اقتصاد، سياست و جامعه شناسي در دهه اي اخير است كه به دليل جهاني شدن و تمركززدايي در مقياس محلي يا منطقه اي ضرورت تبيين يافته است، اين گونه از برنامه‌ريزي سازوكاري تفكر مبنا و مساله محور است و به دنبال پاسخگويي به سه سوال اساسي چيستي، چرايي و چگونگي در يك چارچوب مردم محور و مكان محور است و با عقلانيت يكپارچه به اين موضوع مي پردازد برنامه‌ريزي توسعه يكپارچه روستايي، براساس تحولات فكري- نظري دهه هاي اخير و مسائل و مشكلات برنامه ريزي در سطح ملي ظهور يافته است. برنامه ريزي واكاوي و تحليل زيست بوم مطالعات جهاني در حوزه برنامه ريزي توسعه يكپارچه، به دليل تكثرگرايي نهادي جهت محروميت‌زدايي تك ساحتي در نقاط روستايي كشور از اهميت ويژه‌اي برخودار است، در اين ميان بررسي دانش علمي پژوهشي و حجيم توليد شده جهاني، مي تواند حاوي درس آموخته‌هاي زيادي براي پژوهش‌ها و اقدامات آباداني و پيشرفت روستايي باشد. بنابراين هدف كلي پژوهش حاضر، تحليل سيستماتيك شبكه دانش در زمينه برنامه‌ريزي توسعه يكپارچه با مرور شبكه هم‌رخدادي واژگان و هم‌نويسندگي در اين حوزه است تا روندهاي دانش، منابع و كمبودهاي آن آشكار شود. روش پژوهش: اين تحقيق از نظر نوع كاربردي بوده كه از رويكرد علم سنجي براي بررسي مستندات علمي استفاده نموده‌است. در پژوهش حاضر، از روش تحليل شبكه اجتماعي براي تحليل و تبيين هم واژگاني و هم نويسندگي مطالعات مرتبط در كل شبكه بهره گرفته شده‌است. در گام اول روش كار، داده ها از پايگاه اطلاع‌رساني اسكوپوس استخراج گرديد، سپس مرحله‌هاي پالايش مفهومي انجام و بر مبناي اهداف پژوهش، داده‌هاي نهايي با بهره‌گيري از الگوريتم‌هاي مبتني بر تحليل شبكه‌ي اجتماعي در نرم افزار VOSviewer مورد واكاوي قرار گرفت.يافته‌ها: نتايج حاكي از آن بود كه از 93 پژوهش علمي و 191 نويسنده، كشورهاي آفريقاي جنوبي، انگلستان و آمريكا داراي بيشترين انتشارها بوده و نويسندگاني نظير مادزيوهنديلا، ون نيكرك، آشا و باندا بالاترين بيشترين ارجاع‌ها را داشته‌اند. همچنين خوشه‌ي فكري چاكويزرا، داراي بيشترين تراكم شبكه بود. همچنين نتايج اين مطالعه نشان داد كه پژوهش‌هاي برنامه‌ريزي توسعه يكپارچه از ابعاد مختلف و در زيست بوم‌هاي متنوع و مرتبطي انجام شده‌است به گونه‌اي كه سطوح و پيوندهاي مختلفي از فضاهاي شهري تا روستايي را نيز در برگرفته‌است. تحليل هم رخدادي واژگان نيز، 6 خوشه‌ي پژوهشي در مطالعات برنامه‌ريزي توسعه يكپارچه مرتبط با واژه‌هاي جامعيت، برنامه ريزي شهري، حكمراني محلي، مشاركت، توسعه پايدار و عدالت فضايي را آشكار ساخت.نتيجه‌گيري: يافته‌هاي تحليل شبكه دانش و ترسيم نقشه آن در اين مطالعه مي‌تواند دستاوردهاي ارزشمندي براي تحقق رويكرد عقلاني-تخصصي به برنامه‌ريزي سياسي- اجتماعي داشته باشد و افق‌هاي نوين مطالعاتي و اجرايي را به روي آنان بگشايد.