بررسي جايگاه ايزد واي (باد) در اوستا و مثنوي

واي، نام ايزدي بزرگ و مقتدر در ايران باستان است كه مظهر باد بوده، يكي از يشت هاي اوستا به او اختصاص دارد. از يشت ها و ساير متون زرتشتي چنين برمي آيد كه اين ايزد گاه جايگاهي حتي بالاتر از اهورامزدا دارد و بازتاب درخشاني در آيين هاي باستاني دارد. واي به دليل قدرت و نفوذ خود، همچون ديگر ايزدان پيش از زرتشت، به‌راحتي در مزديسنا حل نشد و نابساماني هايي را در اين آيين پديد آورد؛ از سوي ديگر نظر به اهميت و جايگاه پديدۀ «باد» در آثار برخي عرفا همچون سنايي، عطار و مولانا بر آن شديم به بررسي مناسبات باد در مثنوي و اوستا و مقايسۀ جايگاه باد در دو نگرش اساطيري و عرفاني بپردازيم. پرسش اين پژوهش، كه با روش توصيفي- تحليلي نوشته‌شده، اين است كه آيا ايزد باد، با آن مايه اهميت و عظمت، بروز و ظهوري در عقايد عرفاني پس از اسلام يافته است يا خير و آيا مي توان نشانه اي يافت مبني بر اينكه فهم عرفاني مولانا از مقولۀ باد، متأثر از انديشه هاي ايران باستان است؟ ظاهراً اهميت تماثيل باد نزد مولانا بيشتر به قرآن و نگرش هاي اسلامي بازمي گردد؛ اما نتيجه اي كه در پايان به دست مي آيد مؤيد نوعي اثرپذيري غيرمستقيم و منبعث از ناخودآگاه جمعي ايراني درخصوص اين ايزد فراموش شده است.